ยสฺมา นิโรธสมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสฺส ปจฺเจกพุทฺธสฺส ทินฺนปิณฺฑปาโต ตํ ทิวสเมว อุฬารวิปาโก โหติ, ตสฺมา สุมนเสฏฺฐิ รญฺโญ สนฺติกํ คจฺฉนฺโต ตํ คเหตฺวา อคมาสิ. ราชา ปน ตํ อาทรวเสน โอโลเกสิ. เสฏฺฐิ "มหาราช อยํ โอโลเกตพฺพยุตฺโตเยวา"ติ วตฺวา ตทา เตน กตกมฺมํ อตฺตนาปิสฺส สหสฺสทินฺนภาวญฺจ กเถสิ. ตํ สุตฺวา ราชา ตสฺส ตุสฺสิตฺวา สหสฺสํ ทตฺวา "อสุกสฺมึ ฐาเน เคหํ กตฺวา วสาหี"ติ เคหฏฺฐานมสฺส อาณาเปสิ. ตสฺส ตํ ฐานํ โสธาเปนฺตสฺส มหนฺตา มหนฺตา นิธิกุมฺภิโย อุฏฺฐหึสุ. โส ตา ทิสฺวา รญฺโญ อาโรเจสิ. ราชา สพฺพํ ธนํ อุทฺธราเปตฺวา ราสิกตํ ทิสฺวา "เอตฺตกํ ธนํ อิมสฺมึ นคเร กสฺส เคเห อตฺถี"ติ ปุจฺฉิ. น กสฺสจิ เทวาติ. "เตน หิ อยํ อนฺนภาโร อิมสฺมึ นคเร มหาธนเสฏฺฐิ นาม โหตู"ติ ตํ ทิวสเมว ตสฺส เสฏฺฐิฉตฺตํ อุสฺสาเปสิ.

โส เสฏฺฐิ หุตฺวา ยาวชีวํ กลฺยาณกมฺมํ กตฺวา เทวโลเก นิพฺพตฺโต, ทีฆรตฺตํ เทวมนุสฺเสสุ สํสริตฺวา อมฺหากํ ภควโต อุปฺปชฺชนกกาเล กปิลวตฺถุนคเร สุกฺโกทนสกฺกสฺส ๑- เคเห ปฏิสนฺธึ คณฺหิ. ตสฺส ชาตสฺส อนุรุทฺโธติ นามํ อกํสุ. โส มหานามสกฺกสฺส กนิฏฺฐภาตา ภควโต จูฬปิตุ ปุตฺโต ปรมสุขุมาโล มหาปุญฺโญ อโหสิ. สุวณฺณปาติยํเยว จสฺส ภตฺตํ อุปฺปชฺชิ. อถสฺส มาตา เอกทิวสํ "มม ปุตฺโต นตฺถี"ติ ปทํ ๒- น ชานาติ, ตํ ชานาเปสฺสามี"ติ จินฺเตตฺวา เอกํ สุวณฺณปาตึ ตุจฺฉกํเยว อญฺญาย สุวณฺณปาติยา ปิทหิตฺวา ตสฺส เปเสสิ, อนฺตรามคฺเค เทวตา ตํ ทิพฺพปูเวหิ ปูเรสุํ. เอวํ มหาปุญฺโญ ติณฺณํ อุตูนํ อนุจฺฉวิเกสุ ตีสุ ปาสาเทสุ อลงฺกตนาฏกิตฺถีหิ ปริวุโต เทโว วิย มหาสมฺปตฺตึ อนุภวิ.

เล่มที่ ๓๒ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑๕๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อนุรุทธเถราปทาน (๔)”