@๓ ฉ.ม. โว. ๔ ฉ.ม. อุโปสถงฺคํ. ทสพโล อิมาย สญฺญาย เสฺว ปญฺจหิ ภิกฺขุสเตหิ สทฺธึ มยฺหํ ภิกฺขํ คณฺหตู"ติ สจฺจกิริยํ กตฺวา อฏฺฐ สุมนปุปฺผมุฏฺฐิโย วิสฺสชฺเชสิ. ปุปฺผานิ คนฺตฺวา ธมฺมเทสนาเวลาย สตฺถุ มตฺถเก วิตานํ หุตฺวา อฏฺฐํสุ. สตฺถา ตํ สุมนปุปฺผวิตานํ ทิสฺวา จิตฺเตเนว สุภทฺทาย ภิกฺขํ อธิวาเสตฺวา ปุนทิวเส อรุเณ อุฏฺฐิเต อานนฺทตฺเถรํ อาห "อานนฺท มยํ อชฺช ทูรํ ภิกฺขาจารํ คมิสฺสาม, ปุถุชฺชนานํ อทตฺวา อริยานํเยว สลากํ เทหี"ติ. เถโร ภิกฺขูนํ อาโรเจสิ "อาวุโส สตฺถา อชฺช ทูรํ ภิกฺขาจารํ คมิสฺสติ. ปุถุชฺชนา สลากํ ๑- มา คณฺหนฺตุ, อริยาว สลากํ คณฺหนฺตู"ติ. กุณฺฑธานตฺเถโร "อาวุโส สลากํ เม เทหี"ติ ๒- ปฐมํเยว หตฺถํ ปสาเรสิ. อานนฺทตฺเถโร "อาวุโส ๓- สตฺถา ตาทิสานํ ภิกฺขูนํ สลากํ น ทาเปติ, อริยานํเยว ทาเปตี"ติ วิตกฺกํ อุปฺปาเทตฺวา คนฺตฺวา สตฺถุ อาโรเจสิ. สตฺถา "อาหราเปนฺตสฺส สลากํ เทหี"ติ อาห. เถโร จินฺเตสิ "สเจ กุณฺฑธานสฺส สลากํ ทาตุํ น ยุตฺตํ, ๔- อถ สตฺถา ปฏิพาเหยฺย, ภวิสฺสติ เอตฺถ การณนฺ"ติ "กุณฺฑธานสฺส สลากํ ทสฺสามี"ติ คมนํ อภินีหริ. กุณฺฑธาโน ตสฺส ปุเร อาคมเน ๕- เอว อภิญฺญาปาทกํ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปชฺชิตฺวา อิทฺธิยา อากาเส ฐตฺวา "อาหราวุโส อานนฺท สตฺถา มํ ชานาติ, มาทิสํ ภิกฺขุํ ปฐมํ สลากํ คณฺหนฺตํ น สตฺถา วาเรตี"ติ หตฺถํ ปสาเรตฺวา สลากํ คณฺหิ. สตฺถา ตํ อฏฺฐุปฺปตฺตึ กตฺวา เถรํ อิมสฺมึ ฐาเน ปฐมํ สลากํ คณฺหนฺตานํ อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสิ. ยสฺมา อยํ เถโร ราชานํ อุปตฺถมฺภํ ลภิตฺวา สปฺปายาหารปฏิลาเภน สมาหิตจิตฺโต วิปสฺสนาย กมฺมํ กโรนฺโต อุปนิสฺสย- สมฺปนฺนตาย ฉฬาภิญฺโญ อโหสิ. เอวมฺภูตสฺสปิ อิมสฺส เถรสฺส คุเณ อชานนฺตา เย ปุถุชฺชนา ภิกฺขู "อยํ ปฐมํ สลากํ คณฺหติ กึ นุ โข เอตนฺ"ติ วิมตึ

@๓ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ. ๔ ฉ.ม. สลากา ทาตุํ ยุตฺตา. ๕ ฉ.ม. ปุราคมนา. อุปฺปาเทนฺติ. เตสํ วิมติวิธมนตฺถํ เถโร อากาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา อิทฺธิปาฏิหาริยํ ทสฺเสตฺวา อญฺญาปเทเสน อญฺญํ พฺยากโรนฺโต "ปญฺจ ฉินฺเท"ติ คาถํ อภาสิ.

[๑] เอวํ โส ปูริตปุญฺญสมฺภารานุรูเปน อรหตฺตํ ปตฺวา ๑- ปตฺตเอตทคฺคฏฺฐาโน อตฺตโน ปุพฺพกมฺมํ สริตฺวา โสมนสฺสวเสน ปุพฺพจริตาปทานํ ปกาเสนฺโต สตฺตาหํ ปฏิสลฺลีนนฺตฺยาทิมาห. ตตฺถ สตฺตาหํ สตฺตทิวสํ นิโรธสมาปตฺติวิหาเรน ปฏิสลฺลีนํ วิเวกภูตนฺติ อตฺโถ. เสสํ อุตฺตานเมวาติ.

เล่มที่ ๓๒ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑๗๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. กุณฑธานเถราปทาน (๓๑)”