ตตฺถ องฺคาริโนติ องฺคารานิ วิยาติ องฺคารานิ. องฺคารานิ รตฺตปวาฬวณฺณานิ รุกฺขานํ ปุปฺผผลานิ, ตานิ เอเตสํ สนฺตีติ องฺคาริโน, องฺคารโลหิตก- กุสุมฺภกึสุเกหิ ๒- องฺคารวุฏฺฐิยา ปริกิณฺณา วิยาติ อตฺโถ. ทานีติ อิมสฺมึ กาเล. ทุมาติ รุกฺขา. ภทนฺเตติ ภทฺทํ อนฺเต เอตสฺสาติ "ภทนฺเต"ติ เอตสฺส ทการสฺส โลปํ กตฺวา วุจฺจติ. คุณวิเสสยุตฺโต, คุณวิเสสยุตฺตานญฺจ อคฺคภูโต สตฺถา. ตสฺมา ภทนฺเตติ สตฺถุ อาลปนเมว, ปจฺจตฺตวจนญฺเจตํ เอการนฺตํ "สุคเต ปฏิกมฺเม สุเข ทุกฺเข ชีเว"ติอาทีสุ วิย. อิธ ปน สมฺโพธนตฺเถ ทฏฺฐพฺพํ. เตน วุตฺตํ "ภทนฺเตติ อาลปนนฺ"ติ. "ภทฺทสทฺเทน สมานตฺถํ

พุทฺธสฺส ปุตฺโตมฺหิ อสยฺหสาหิโน

องฺคีรสสฺสปฺปฏิมสฺส ตาทิโน

เล่มที่ ๓๒ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑๗๙๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กาฬุทายีเถราปทาน (๓๔)”