๑๔. อัตถทัสสีพุทธวงศ์

[๑๕] |๑๕.๑| ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ อตฺถทสฺสี มหายโส มหาตมํ นิหนฺตฺวาน ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ ฯ |๑๕.๒| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ อมเตน ตปฺปยี โลกํ ทสสหสฺสี สเทวกา ๑- ฯ |๑๕.๓| ตสฺสาปิ โลกนาถสฺส อเหสุํ อภิสมยา ตโย โกฏิสตสหสฺสานํ ปฐมาภิสมโย อหุ ฯ |๑๕.๔| ยทา พุทฺโธ อตฺถทสฺสี จรติ เทวจาริกํ โกฏิสตสหสฺสานํ ทุติยาภิสมโย อหุ ฯ |๑๕.๕| ปุนาปรํ ยทา พุทฺโธ เทเสสิ ปิตุ สนฺติเก โกฏิสตสหสฺสานํ ตติยาภิสมโย อหุ ฯ |๑๕.๖| สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ ตสฺสาปิ จ มเหสิโน ขีณาสวานํ วิมลานํ สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ ฯ |๑๕.๗| อฏฺฐนวุติสหสฺสานํ ปฐโม อาสิ สมาคโม อฏฺฐาสีติสหสฺสานํ ทุติโย อาสิ สมาคโม ฯ |๑๕.๘| อฏฺฐสตฺตติสหสฺสานํ ๒- ตติโย อาสิ สมาคโม อนุปาทาวิมุตฺตานํ วิมลานํ มเหสินํ ฯ |๑๕.๙| อหนฺเตน สมเยน ชฏิโล อุคฺคตาปโน สุสิโม นาม นาเมน มหิยา เสฏฺฐสมฺมโต ฯ @เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. สเทวกํ ฯ ๒ ยุ. อฏฺฐตึสสหสฺสานํ ฯ |๑๕.๑๐| ทิพฺพํ มนฺทารวํ ปุปฺผํ ปทุมํ ปาริฉตฺตกํ เทวโลกา อาหริตฺวา สมฺพุทฺธํ อภิปูชยึ ฯ |๑๕.๑๑| โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ อตฺถทสฺสี มหามุนิ อฏฺฐารเส กปฺปสเต อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ ฯ |๑๕.๑๒| อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ฯ |๑๕.๑๓| อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ นิสีทิตฺวา ตถาคโต ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ |๑๕.๑๔| เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ โส ชิโน ปฏิยตฺตวรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ |๑๕.๑๕| ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ |๑๕.๑๖| อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ |๑๕.๑๗| อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ ฯ |๑๕.๑๘| เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ |๑๕.๑๙| โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา ฯ |๑๕.๒๐| นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา อายุ วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ |๑๕.๒๑| อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสมสฺส มเหสิโน อาโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร อยํ ฯ |๑๕.๒๒| อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ |๑๕.๒๓| ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๕.๒๔| ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย เหฏฺฐาติตฺถํ คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ |๑๕.๒๕| เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๕.๒๖| ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา ตุฏฺโฐ ๑- สํวิคฺคมานโส อุตฺตรึ วตฺตมธิฏฺฐาสึ ทสปารมิปูริยา ฯ |๑๕.๒๗| โสภณํ นาม นครํ สาคโร นาม ขตฺติโย สุทสฺสนา นาม ชนิกา อตฺถทสฺสิสฺส มเหสิโน ๒- ฯ |๑๕.๒๘| ทสวสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌาวสิ โส อมรคิสุรคิคิริพาหนา ๓- ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. หฏฺโฐ ฯ ๒ ม. ยุ. สตฺถุโน ฯ ๓ ม. อมรคิริสุคิริวาหนา ฯ @ยุ. อมรคิริสุรคิริ คิริวาหนา ฯ |๑๕.๒๙| เตตฺตึสติสหสฺสานิ ๑- นาริโย สมลงฺกตา วิสาขา นาม สา นารี เสโล นามาสิ อตฺรโช ฯ |๑๕.๓๐| นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา อสฺสยาเนน นิกฺขมิ อนูนอฏฺฐมาสานิ ปธานํ ปทหี ชิโน ฯ |๑๕.๓๑| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต อตฺถทสฺสี มหายโส วตฺตจกฺโก มหาวีโร อโนมุยฺยาเน นราสโภ ฯ |๑๕.๓๒| สนฺโต จ อุปสนฺโต จ อเหสุํ อคฺคสาวกา อภโย นามุปฏฺฐาโก อตฺถทสฺสิสฺส มเหสิโน ฯ |๑๕.๓๓| ธมฺมา เจว สุธมฺมา จ อเหสุํ อคฺคสาวิกา โพธิ ตสฺส ภควโต จมฺปโกติ ปวุจฺจติ ฯ |๑๕.๓๔| นกุโล ๒- เจว นิสโภ จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา มกิลา จ สุนนฺทา จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ |๑๕.๓๕| โสปิ พุทฺโธ อสมสโม อสีติรตนมุคฺคโต ๓- โสภติ สาลราชาว อุฬุราชาว ปูริโต ฯ |๑๕.๓๖| ตสฺส ปากฏิกา รํสิ อเนกสตโกฏิโย อุทฺธํ อโธ ทสทิสา ผรนฺติ โยชนํ สทา ๔- ฯ |๑๕.๓๗| โสปิ พุทฺโธ นรวุสโภ ๕- สพฺพสตฺตุตฺตโม มุนิ วสฺสสตสหสฺสานิ โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา ฯ |๑๕.๓๘| อตุลํ ทสฺเสตฺวา ๖- โอภาสํ วิโรเจตฺวา สเทวเก โสปิ อนิจฺจตํ ปตฺโต ยถคฺคุปาทานสงฺขยา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เตตฺตึสญฺจ สหสฺสานิ ฯ ๒ โป. อาลา เจว นิลโภ จ ฯ ๓ ม. ยุ. @อสีติหตฺถมุคฺคโต ฯ ๔ ยุ. ตทา ฯ ๕ ม. ยุ. นราสโภ ๖ ยุ. ทตฺวาน ฯ |๑๕.๓๙| อตฺถทสฺสี ชินวโร อโนมารามมฺหิ นิพฺพุโต ธาตุวิตฺถารกํ อาสิ เตสุ เตสุ ปเทสโตติ ฯ อตฺถทสฺสิพุทฺธวํโส จุทฺทสโม ฯ