๑๖. สิทธัตถพุทธวงศ์

[๑๗] |๑๗.๑| ธมฺมทสฺสิสฺส อปเรน สิทฺธตฺโถ โลกนายโก ๔- นิหนฺตฺวาน ๕- ตมํ สพฺพํ สุริโย อพฺภุคฺคโต ยถา ฯ |๑๗.๒| โสปิ ปตฺวาน สมฺโพธึ สนฺตาเรนฺโต สเทวกํ อภิวสฺสิ ธมฺมเมเฆน นิพฺพาเปนฺโต สเทวกํ ฯ |๑๗.๓| ตสฺสาปิ อตุลเตชสฺส อเหสุํ อภิสมยา ตโย โกฏิสตสหสฺสานํ ปฐมาภิสมโย อหุ ฯ |๑๗.๔| ปุนาปรํ ภีมรฏฺเฐ ยทา ๖- อาหนิ ทุนฺทุภึ ตทา นวุติโกฏีนํ ทุติยาภิสมโย อหุ ฯ |๑๗.๕| ยทา พุทฺโธ ธมฺมํ เทเสสิ เวภาเร โส นรุตฺตโม ๗- ตทา นวุติโกฏีนํ ตติยาภิสมโย อหุ ฯ |๑๗.๖| สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ สิทฺธตฺถสฺส ๘- มเหสิโน ขีณาสวานํ วิมลานํ สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. วิโรจยิ ฯ ๒ ม. สาลารามมฺหิ ฯ ๓ ม. ตตฺเถวสฺส ถูปวโร ฯ ๔ โป. @ม. ยุ. - นาม นายโก ฯ ๕ ม. นีหินิตฺวา ฯ ยุ. นีหริตฺวา ฯ ๖ ยุ. ยทิ อาหนิ @ทุทฺทภึ ฯ ๗ ม. ปุรุตฺตเม ฯ ๘ ม. ยุ. ตสฺมิมฺปิ ทฺวิปทุตฺตเม ฯ |๑๗.๗| โกฏิสตานํ นวุติยา ๑- อสีติยาปิจ โกฏินํ เอเต อาสุํ ตโย ฐานา วิมลานํ สมาคเม ฯ |๑๗.๘| อหนฺเตน สมเยน มงฺคโล นาม ตาปโส อุคฺคเตโช ทุปฺปสโห อภิญฺญาพลสมาหิโต ฯ |๑๗.๙| ชมฺพุโต ผลมาหตฺวา ๒- สิทฺธตฺถสฺส อทาสหํ ปฏิคฺคเหตฺวาน สมฺพุทฺโธ อิทํ วจนมพฺรวิ ฯ |๑๗.๑๐| ปสฺสถ อิมํ ตาปสํ ชฏิลํ อุคฺคตาปนํ จตุนวุติ อิโต กปฺเป อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ ฯ |๑๗.๑๑| อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ฯ |๑๗.๑๒| อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ นิสีทิตฺวา ตถาคโต ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ |๑๗.๑๓| เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ โส ชิโน ปฏิยตฺตวรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ |๑๗.๑๔| ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ |๑๗.๑๕| อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ |๑๗.๑๖| โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. ยุ. นวุตีนํ ฯ ๒ โป. ผลสมาหนฺตฺวา ฯ ม. ผลมาเนตฺวา ฯ |๑๗.๑๗| เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ |๑๗.๑๘| โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา ฯ |๑๗.๑๙| นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา อายุ วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ |๑๗.๒๐| อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสมสฺส มเหสิโน อาโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร อยํ ฯ |๑๗.๒๑| อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ สหนฺติ จ กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ |๑๗.๒๒| ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๗.๒๓| ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย เหฏฺฐาติตฺถํ คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ |๑๗.๒๔| เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๗.๒๕| ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ อุตฺตรึ วตฺตมธิฏฺฐาสึ ทสปารมิปูริยา ฯ |๑๗.๒๖| เวภารํ นาม นครํ อุเทโน นาม ขตฺติโย สุผสฺสา นาม ชนิกา สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน ฯ |๑๗.๒๗| ทสวสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌาวสิ โส โกกาสุปฺปลโกกนุทา ๑- ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ |๑๗.๒๘| ติโสฬสสหสฺสานิ นาริโย สมลงฺกตา สุมนา ๒- นาม สา นารี อนุปโม นาม อตฺรโช ฯ |๑๗.๒๙| นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา สิวิกายาภินิกฺขมิ อนูนทสมาสานิ ปธานํ ปทหี ชิโน ฯ |๑๗.๓๐| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต สิทฺธตฺโถ โลกนายโก วตฺตจกฺโก มหาวีโร มิคทาเย นรุตฺตโม ฯ |๑๗.๓๑| สมฺพโล จ สุมิตฺโต จ อเหสุํ อคฺคสาวกา เรวโต นามุปฏฺฐาโก สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน ฯ |๑๗.๓๒| สีวลา จ สุรามา จ อเหสุํ อคฺคสาวิกา โพธิ ตสฺส ภควโต กณฺณิกาโรติ ๓- วุจฺจติ ฯ |๑๗.๓๓| สุปฺปิโย จ สมฺพุทฺโธ จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา รมฺมา เจว สุรมฺมา จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ |๑๗.๓๔| โส พุทฺโธ สฏฺฐิรตนํ อโหสิ นภมุคฺคโต กญฺจนคฺฆิกสงฺกาโส ทสสหสฺสี วิโรจติ ฯ |๑๗.๓๕| โสปิ พุทฺโธ อสมสโม อตุโล อปฺปฏิปุคฺคโล วสฺสสตสหสฺสานิ โลเก อฏฺฐาสิ จกฺขุมา ฯ |๑๗.๓๖| วิปุลปฺปภํ ๔- ทสฺสยิตฺวา ปุปฺผาเปตฺวาน สาวเก วิลาเสตฺวา วรสมาปตฺติยา ๕- นิพฺพุโต โส สสาวโก ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. -- โกกนทา ฯ ๒ ม. โสมนสฺสา ฯ ๓ ม. ยุ. กณิกาโรติ ฯ @ ๔ ยุ. วิมลํ ปุปฺผํ ฯ ๕ ม. สมาปตฺยา ฯ ยุ. -- จ สมาปตฺติยา ฯ |๑๗.๓๗| สิทฺธตฺโถ มุนิวโร พุทฺโธ อโนมารามมฺหิ นิพฺพุโต ตตฺเถว ตสฺส ถูปวโร จตุโยชนมุคฺคโตติ ฯ สิทฺธตฺถพุทฺธวํโส โสฬสโม ฯ