บทว่า วรสมาปตฺติยา ได้แก่ ออกจากนิโรธสมาบัติ.

บทว่า มนสา จินฺตยิตฺวาน ความว่า ทรงพระดำริทางพระหฤทัยว่า ภิกษุทั้งหมดจงมาที่นี้.

บทว่า สมานยิ แปลว่า นำมาแล้ว.

พระผู้มีพระภาคเจ้าปทุมะพระองค์นั้นทรงมีพระนครชื่อว่าจัมปกะ พระชนกพระนามว่าพระเจ้าอสมะ พระชนนีพระนามว่าพระนางอสมา คู่พระอัครสาวกชื่อว่าพระสาละและพระอุปสาละ พุทธอุปัฏฐากชื่อว่าพระวรุณะ คู่พระอัครสาวิกาชื่อว่าพระราธาและพระสุราธา. โพธิพฤกษ์ชื่อว่าต้นมหาโสณะ อ้อยช้างใหญ่. พระสรีระสูง ๕๘ ศอก พระชนมายุแสนปี. พระอัครมเหสีพระนามว่าพระนางอุตตรา ผู้ยอดเยี่ยมด้วยคุณมีพระรูปเป็นต้น พระโอรสของพระองค์น่ารื่นรมย์ยิ่ง พระนามว่าพระรัมมกุมาร.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๘๙๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. ปทุมพุทธวงศ์”