ตตฺถ ตตฺเถวาติ ตสฺมึเยว กปฺเปติ อตฺโถ. เอตฺถ ปน วรกปฺโป "มณฺฑกปฺโป"ติ อธิปฺเปโต. "ยสฺมึ กปฺเป ตโย พุทฺธา นิพฺพตฺตนฺติ, โส กปฺโป วรกปฺโป"ติ เหฏฺฐา ปทุมุตฺตรพุทฺธวํสวณฺณนายํ วุตฺโต. ตสฺมา วรกปฺโป อิธ "มณฺฑกปฺโป"ติ วุตฺโต. นิหนฺตฺวานาติ นิหนิตฺวา. อยเมว วา ปาโฐ. สนฺโตติ สมาโน. อมเตนาติ มคฺคผลาธิคมามตปาเนน. ตปฺปยีติ อตปฺปยิ, ปิเณสีติ อตฺโถ. ทสสหสฺสีติ ทสสหสฺสิโลกธาตุํ. เทวจาริกนฺติ เทวานํ วินยนตฺถํ เทวโลกจาริกนฺติ อตฺโถ.

สุจนฺทกนคเร กิร สนฺโต จ ราชปุตฺโต อุปสนฺโต จ ปุโรหิตปุตฺโต ตีสุ เวเทสุ สพฺพสมยนฺตเรสุ จ สารมทิสฺวา นครสฺส จตูสุ ทฺวาเรสุ จตฺตาโร ปณฺฑิเต วิสารเท จ มนุสฺเส ฐเปตุํ "ยํ ปน ตุเมฺห ปณฺฑิตํ สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา ปสฺสถ สุณาถ วา, ตํ อมฺหากํ อาคนฺตฺวา อาโรเจถา"ติ. เตน จ สมเยน อตฺถทสฺสี โลกนาโถ สุจนฺทกนครํ สมฺปาปุณิ. อถ เตหิ นิเวทิตา ปุริสา คนฺตฺวา เตสํ ทสพลสฺส ตตฺถาคมนํ ปฏิเวเทสุํ. ตโต เต สนฺโตปสนฺตา ตถาคตาคมนํ สุตฺวา ปหฏฺฐมานสา สหสฺสปริวารา ทสพลํ อสมํ ปจฺจุคฺคนฺตฺวา อภิวาเทตฺวา นิมนฺเตตฺวา สตฺตาหํ พุทฺธปฺปมุขสฺส สํฆสฺส อสทิสํ มหาทานํ ทตฺวา สตฺตเม ทิวเส สกลนครวาสีหิ มนุสฺเสหิ สทฺธึ ธมฺมกถํ สุณึสุ. ตสฺมึ กิร ทิวเส อฏฺฐนวุติสหสฺสานิ เอหิภิกฺขุปพฺพชฺชาย ปพฺพชิตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณึสุ. ตาย ปริสาย มชฺเฌ ภควา ปาติโมกฺขํ อุทฺทิสิ, โส ปฐโม สนฺนิปาโต อโหสิ.

ยทา ปน ภควา อตฺตโน ปุตฺตสฺส เสลตฺเถรสฺส ธมฺมํ เทเสนฺโต อฏฺฐาสีติสหสฺสานิ ปสาเทตฺวา เอหิภิกฺขุภาเวน ปพฺพาเชตฺวา อรหตฺตํ ปาเปตฺวา ปาติโมกฺขํ อุทฺทิสิ, โส ทุติโย สนฺนิปาโต อโหสิ. ปุน มหามงฺคลสมาคเม มาฆปุณฺณมายํ เทวมนุสฺสานํ ธมฺมํ เทเสนฺโต อฏฺฐสตฺตติสหสฺสานิ อรหตฺตํ ปาเปตฺวา ปาติโมกฺขํ อุทฺทิสิ, โส ตติโย สนฺนิปาโต อโหสิ. เตน วุตฺตํ:-

[๖] "สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ ตสฺสาปิ จ มเหสิโน

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๐๑๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๔. อัตถทัสสีพุทธวงศ์”