๒๑. วิปสฺสีพุทฺธวํสวณฺณนา

ปุสฺสสฺส ๒- พุทฺธสฺส อปรภาเค อนฺตรกปฺเป ๓- ตสฺมิญฺจ กปฺเป วีติวตฺเต อิโต เอกนวุติกปฺเป วิชิตสพฺพกปฺโป ๔- ปรหิตนิรตสงฺกปฺโป สพฺพตฺถ วิปสฺสี วิปสฺสี นาม สตฺถา โลเก อุทปาทิ. โส ปารมิโย ปูเรตฺวา

@๓ ฉ.ม. สานฺตรกปฺเป ๔ สี.,อิ. วิทิตสพฺพวิกปฺโป อเนกรตนมณิวิสรสมุชฺโชติตภวเน ตุสิตภวเน นิพฺพตฺติตฺวา ตโต จวิตฺวา พนฺธุมตีนคเร อเนกพนฺธุมโต พนฺธุมโต รญฺโญ พนฺธุมติยา นาม อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิสฺมึ ปฏิสนฺธึ อคฺคเหสิ. โส ทสนฺนํ มาสานํ อจฺจเยน เขเม มิคทาเย มาตุทรโต อสิตนีรทราชิโต ปุณฺณจนฺโท วิย นิกฺขมิ. นามคฺคหณทิวเส ปนสฺส ลกฺขณปาฐกา ญาตกา จ ทิวา จ รตฺติญฺจ อนฺตรนฺตรา นิมฺมิสสญฺชนิตนฺธการวิรเหน วิสุทฺธํ ปสฺสนฺติ, วิวเฏหิ วา อกฺขีหิ ปสฺสตีติ "วิปสฺสี"ติ นามมกํสุ. "วิเจยฺย วิเจยฺย ปสฺสตีติ วา วิปสฺสี"ติ วทนฺติ. โส อฏฺฐวสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌาวสิ. นนฺทสุนนฺทสิริมานามกา ตโย จสฺส ปาสาทา อเหสุํ.