เอเตสานํ อภิสมยา คณนาโต อสงฺขิยา"ติ.

ตตฺถ จตุมาสนฺติ จาตุมาเส. อยเมว วา ปาโฐ. จรตีติ อจริ. ยมกํ วิกุพฺพนํ กตฺวาติ ยมกปาฏิหาริยํ กตฺวา. ญาณธาตุนฺติ สพฺพญฺญุตญฺญาณสภาวํ. "สพฺพญฺญาณธาตุนฺ"ติปิ ๑- วทนฺติ. ปกิตฺตยีติ มหาชนสฺส ปกาเสสิ. สุธมฺมาติ ตาวตึสภวเน สุธมฺมา นาม สภา อตฺถิ, ตตฺถ นิสีทิตฺวาติ อตฺโถ. ธมฺมนฺติ อภิธมฺมํ.

ตทา กิร อานุภาววิชิตนรเทโว นรเทโว นาม มเหสกฺโข เหฏฺฐา วุตฺตนรเทวยกฺโข วิย มหิทฺธิโก ยกฺโข อโหสิ. โส ชมฺพุทีเป เอกสฺมึ นคเร รญฺโญ ยาทิสํ รูปํ, ตาทิสํ รูปสณฺฐานํ สรกุตฺตึ นิมฺมินิตฺวา ตํ ราชานํ มาเรตฺวา ขาทิตฺวา สหอนฺเตปุรํ รชฺชํ ปฏิปชฺชิตฺวา อปริมิตมํสโภชโน อโหสิ. โส กิร อิตฺถิธุตฺโต จ อโหสิ. ยทา ปน ตํ กุสลา เฉกา อิตฺถิโย "นายํ อมฺหากํ ราชา, อมนุสฺโส เอโส"ติ ชานนฺติ, ตทา โส ลชฺชิโต หุตฺวา ตา สพฺพา ขาทิตฺวา อญฺญํ นครํ ปฏิปชฺชติ. เอวเมว โส นรเทวยกฺโข มนุสฺเส ภกฺขยนฺโต ยทา สุนฺทรนคราภิมุโข อคมาสิ, ตทา ตํ ทิสฺวา นครวาสิโน มนุสฺสา มรณภยตชฺชิตสนฺตาสา สกนครโต นิกฺขมิตฺวา ตโต ตโต ปลายึสุ. อถ เต มนุสฺเส ปลายมาเน ทิสฺวา กสฺสปทสพโล ตสฺส นรเทวสฺส ยกฺขสฺส ปุรโต อฏฺฐาสิ. นรเทโว เอวํ เทวเทวํ ฐิตํ ทิสฺวา วิสฺสรํ โฆรํ นาทํ นทิตฺวา ภควโต ภยํ อุปฺปาเทตุํ อสกฺโกนฺโต ตํ สรณํ คนฺตฺวา ปญฺหํ ปุจฺฉิ,

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๒๐๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒๔. กัสสปพุทธวงศ์”