อุภยนครวาสิโน มหาปุริสํ คเหตฺวา กปิลวตฺถุปุรเมว อคมํสุ. ตํทิสเมว "กปิลวตฺถุนคเร สุทฺโธทนมหาราชสฺส ปุตฺโต โพธิมูเล นิสีทิตฺวา พุทฺโธ ภวิสฺสตี"ติ ตาวตึสภวเน หฏฺฐตุฏฺฐา เทวสงฺฆา เจลุกฺเขปาทีนิ ปวตฺเตนฺตา กีฬึสุํ. ตสฺมึ สมเย สุทฺโธทนมหาราชสฺส กุลูปโก อฏฺฐสมาปตฺติลาภี กาฬเทวโล ๑- นาม ตาปโส ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา ทิวาวิหารตฺถาย ตาวตึสภวนํ คนฺตฺวา ตตฺถ ทิวาวิหารํ นิสินฺโน ตา เทวตา ตุฏฺฐมานสา กีฬนฺติโย ทิสฺวา "กึ การณา ตุฏฺฐมานสา ปมุทิตหทยา กีฬถ, มยฺหํ ตํ การณํ กเถถา"ติ ปุจฺฉิ. ตโต เทวตา อาหํสุ "มาริส สุทฺโธทนรญฺโญ ปุตฺโต ชาโต, โส โพธิมณฺเฑ นิสีทิตฺวา พุทฺโธ หุตฺวา ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตสฺสติ, ตสฺส' อนนฺตรูปํ พุทฺธลีลํ ปสฺสิตุํ ลภิสฺสามา'ติ อิมินา การเณน ตุฏฺฐมฺหา"ติ.

อถ ตาปโส ตาสํ เทวตานํ วจนํ สุตฺวา ปรมทสฺสนียรตนาวโลกโต เทวโลกโต โอรุยฺห นรปตินิเวสนํ ปวิสิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. ตโต กตปฏิสนฺถารํ ราชานํ "ปุตฺโต กิร เต มหาราช ชาโต, ตํ ปสฺสิสฺสามา"ติ อาห. ราชา อลงฺกตปฏิยตฺตํ ตนยํ อาหราเปตฺวา เทวลตาปสํ วนฺทาเปตุํ อภิหริ. มหาปุริสสฺส ปาทา ปริวตฺติตฺวา วิชฺชุลตา วิย อสิตชลธรกูเฏสุ ตาปสสฺส ชฏาสุ ปติฏฺฐหึสุ. โพธิสตฺเตน หิ เตนตฺตภาเวน วนฺทิตพฺโพ นาม อญฺโญ อตฺถิ. ตโต ตาปโส อุฏฺฐายาสนา โพธิสตฺตสฺส อญฺชลึ ปคฺคเหสิ. ราชา ตํ อจฺฉริยํ ทิสฺวา อตฺตโน ปุตฺตํ วนฺทิ. ตาปโส โพธิสตฺตสฺส ลกฺขณสมฺปตฺตึ ทิสฺวา "ภวิสฺสติ นุ โข พุทฺโธ, อุทาหุ น ภวิสฺสตี"ติ อาวชฺเชตฺวา อุปธาเรนฺโต "นิสฺสํสยํ พุทฺโธ ภวิสฺสตี"ติ อนาคตํสญาเณน ญตฺวา "อจฺฉริยปุริโส อยนฺ"ติ สิตํ อกาสิ.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๒๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒๕. โคตมพุทธวงศ์”