@๓ สี.,อิ. ราหุโล ชาโต ๔ อภิ.อ. ๑/๘๑, ธมฺมปท.อ. ๑/๗๓ (สฺยา)

โพธิสตฺโตปิ มหตา สิริสมุทเยน ปรมรมณียํ ปาสาทํ อภิรุหิตฺวา สิริสยเน นิปชฺชิ. ตาวเทว นํ ปริปุณฺณรชนิกรสทิสรุจิรวรวทนา พิมฺพผล- สทิสทสนวสนา สิตวิมลสมสํหิตาวิรฬวรทสนา อสิตนยนเกสปาสา สุชาตญฺชนาติ- นีลกุฏิลภมุกา สุชาตหํสสมสํหิตปโยธรา ๑- รติกรนวกนกรชตวิรจิต ๒- วรมณิเมขลา ปริคตวิปุลฆนชฆนตฏา กริกรสนฺนิโภรุยุคลา นจฺจคีตวาทิเตสุ กุสลา สุรยุวติสทิส- รูปโสภา วรยุวติโย มธุรรวานิ ตุริยานิ คเหตฺวา มหาปุริสํ สมฺปริวาเรตฺวา รมาปยนฺติโย นจฺจคีตวาทิตานิ ปโยชยึสุ. โพธิสตฺโต ปน กิเลเสสุ วิรตฺตจิตฺตตาย นจฺจคีตาทีสุ อนภิรโต มุหุตฺตํ นิทฺทํ โอกฺกมิ.

ตา ตํ ทิสฺวา "ยสฺสตฺถาย นจฺจาทีนิ มยํ ปโยเชม, โส นิทฺทํ อุปคโต, อิทานิ กิมตฺถํ กิลมามา"ติ คหิตานิ ตุริยานิ อชฺโฌตฺถริตฺวา นิปชฺชึสุ, คนฺธเตลปฺปทีปา จ ฌายนฺติ. โพธิสตฺโต ปพุชฺฌิตฺวา สยนปิฏฺเฐ ปลฺลงฺเกน นิสินฺโน อทฺทส ตา อิตฺถิโย ตุริยภณฺฑานิ อวตฺถริตฺวา นิทฺทายนฺติโย ปคฺฆริตลาลา กิลินฺนกโปลคตฺตา, เอกจฺจา ทนฺเต ขาทนฺติโย, เอกจฺจา กากจฺฉนฺติโย, เอกจฺจา วิปฺปลปนฺติโย, เอกจฺจา วิวฏมุขา, เอกจฺจา อปคตวสรสนา, ปากฏพีภจฺฉสมฺพาธฏฺฐานา. เอกจฺจา วิมุตฺตากุลสิโรรุหา, สุสานรูปรูปํ ๓- ธารยมานา สยึสุ. มหาสตฺโต ตาสํ ตํ วิปฺปการํ ทิสฺวา ภิยฺโยโส มตฺตาย กาเมสุ วิรตฺตจิตฺโต อโหสิ. ตสฺส ปน อลงฺกตปฏิยตฺตํ ทสสตนยนภวนสทิสํ รุจิรโสภมฺปิ ปาสาทวรตลํ อปวิทฺธมตสรีรกุณปภริตํ อามกสุสานมิว ปรมปฏิกฺกูลํ อุปฏฺฐาสิ. ตโยปิ ภวา อาทิตฺตภวนสทิสา หุตฺวา อุปฏฺฐหึสุ. "อุปทฺทุตํ วต โภ, อุปสฺสฏฺฐํ วต โภ"ติ จ วาจํ ปวตฺเตสิ. อติวิย ปพฺพชฺชาย จิตฺตํ นมิ.

โส "อชฺเชว มยา มหาภินิกฺขมนํ นิกฺขมิตุํ วฏฺฏตี"ติ สิริสยนโต อุฏฺฐาย ทฺวารสมีปํ คนฺตฺวา "โก เอตฺถา"ติ อาห. อุมฺมาเร สีสํ กตฺวา