คิริราชวโร มุนิราชวโร

มิคราชคโต สุคโตปิ คโต.

อถ โพธิสตฺโต อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน อาฬารญฺจ กาลามํ อุทกญฺจ รามปุตฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา อฏฺฐ สมาปตฺติโย นิพฺพตฺเตตฺวา "นายํ มคฺโค โพธิยา"ติ ๑- ตํ สมาปตฺติภาวนํ อนลงฺกริตฺวา มหาปธานํ ปทหิตุกาโม อุรุเวลํ คนฺตฺวา "รมณีโย วตายํ ภูมิภาโค"ติ ตตฺเถว วาสํ อุปคนฺตฺวา มหาปธานํ ปทหิ. ลกฺขณปริคฺคาหกพฺราหฺมณานํ จตฺตาโร ปุตฺตา โกณฺฑญฺโญ พฺราหฺมโณ จาติ อิเม ปญฺจ ชนา ปฐมํเยว ปพฺพชิตา คามนิคมราชธานีสุ ภิกฺขาจริยํ จรนฺตา ตตฺถ โพธิสตฺตํ สมฺปาปุณึสุ. อถ นํ ฉพฺพสฺสานิ มหาปธานํ ปทหนฺตํ "อิทานิ พุทฺโธ ภวิสฺสติ, อิทานิ พุทฺโธ ภวิสฺสตี"ติ ปริเวณสมฺมชฺชนาทิกาย วตฺตปฏิปตฺติยา อุปฏฺฐหมานา สนฺติกาวจราวสฺส อเหสุํ. โพธิสตฺโตปิ "โกฏิปฺปตฺตํ ทุกฺกรํ กริสฺสามี"ติ เอกติลตณฺฑุลาทีหิ วีตินาเมสิ. สพฺพโสปิ อาหารุปจฺเฉทํ อกาสิ. เทวตาปิ โลมกูเปหิ ทิพฺโพชํ อุปหารยมานา ปกฺขิปึสุ.

อถสฺส ตาย นิราหารตาย ปรมกิสภาวปฺปตฺตกายสฺส สุวณฺณวณฺโณ กาโย กาฬวณฺโณ อโหสิ, ทฺวตฺตึส มหาปุริสลกฺขณานิ ปฏิจฺฉนฺนานิ อเหสุํ. อถ โพธิสตฺโต ทุกฺกรการิกาย อนฺตํ คนฺตฺวา "นายํ มคฺโค โพธิยา"ติ โอฬาริกํ อาหารํ อาหาเรตุํ คามนิคเมสุ ปิณฺฑาย จริตฺวา อาหารํ อาหริ. อถสฺส ทฺวตฺตึส มหาปุริสลกฺขณานิ ปากติกานิ อเหสุํ, กาโย สุวณฺณวณฺโณ อโหสิ. อถ ปญฺจวคฺคิยา ภิกฺขู ตํ ทิสฺวา "อยํ ฉพฺพสฺสานิ ทุกฺกรการิกํ