มม ปน รมฺมสุรมฺมสุภนามกา ตโย ปาสาทา นวภูมิกสตฺตภูมิปญฺจภูมิกา, จตฺตาลีสสหสฺสา นาฏกิตฺถิโย, ยโสธรา นาม มม อคฺคมเหสี, โสหํ จตฺตาโร นิมิตฺเต ทิสฺวา อสฺสยาเนน มหาภินิกฺขมนํ นิกฺขมึ. ตโต ฉพฺพสฺสานิ ปธานํ ปทหิตฺวา วิสาขปุณฺณมาย อุรุเวลายํ เสนานิคเม ๑- เสนากุฏุมฺพิกสฺส ๒- ธีตาย สมฺปสาทชาตาย สุชาตาย นาม ทินฺนํ มธุปายาสํ ปริภุญฺชิตฺวา สาลวเน

ตตฺถ สทฺธึ สาวกสํฆโตติ สทฺธึ สาวกสํเฆน. ปรินิพฺพิสฺสนฺติ ปรินิพฺพายิสฺสามิ. อคฺคิวาหารสงฺขยาติ อคฺคิ วิย อินฺธนกฺขเยน ยถา อคฺคิ นิรุปาทาโน นิพฺพายติ, เอวํ อหมฺปิ นิรุปาทาโน ปรินิพฺพายิสฺสามีติ อตฺโถ.

[๒๓-๔] ตานิ จ อตุลเตชานีติ อคฺคสาวกยุคาทีนิ ตานิ อสทิสเตชานิ. อิมานิ จ ทสพลานีติ เอตานิ จ สารีรทสพลานิ. คุณธารโณ เทโหติ ฉอสาธารณญาณาทิคุณธโร อยํ เทโห จ. ตมนฺตรหิสฺสนฺตีติ สพฺพานิ เอตานิ วุตฺตปฺปการานิ อนฺตรธายิสฺสนฺติ วินสฺสิสฺสนฺติ. นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราติ เอตฺถ นนูติ อยํ อนุมติอตฺเถ นิปาโต. ริตฺตาติ นิจฺจสารธุวสารรหิตตฺตา ตุจฺฉา. สพฺพเมว ปน สงฺขตํ ขยธมฺมํ วยธมฺมํ วิราคธมฺมํ นิโรธธมฺมํ หุตฺวา อภาวโต อนิจฺจํ, อุปฺปาทาทิปฏิปีฬิตตฺตา ทุกฺขํ, อวสวตฺตนโต อนตฺตา. ตสฺมา สงฺขาเรสุ ลกฺขณตฺตยํ อาโรเปตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อมตมสงฺขตํ อจฺจุตํ นิพฺพานํ อธิคจฺฉถ. อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี อิทํ อมฺหากํ สาสนํ อปฺปมาเทน สมฺปาเทถาติ. เทสนาปริโยสาเน กิร เทวตานํ โกฏิสตสหสฺสสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสุ. เสสมคฺคผเลสุ ปติฏฺฐิตา ปน คณนปถํ วีติวตฺตา อเหสุํ.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๒๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒๕. โคตมพุทธวงศ์”