@๖ วิ.มหา. ๔/๑/๑, ขุ.อุ. ๒๕/๑/๙๓ ๗ วิ.มหา. ๔/๑๑/๑๑, ม.มู. ๑๒/๑๘๕/๒๔๖

@๘ ขุ.จูฬ. ๓๐/๖๖๗/๓๒๑ (สฺยา) ๙ คเวสิตพฺพํ ๑๐ ที.ปา. ๑๑/๒๑๗/๑๓๗ ๑๑ ป.สู.

@๑/๑๓/๖๐ ยถาวุตฺตกาลปริจฺเฉเท ยํ มม ทานสีลาทิปฏิปตฺติสงฺขาตํ จริตํ, ตํ สพฺพํ อนวเสสํ มหาโพธิยา ปาจนํ สาธกํ นิพฺพตฺตกนฺติ. เอเตน โพธิสมฺภารานํ นิรนฺตรภาวนํ ทสฺเสติ. อถ วา สพฺพนฺติ เอตฺถนฺตเร ยถาวุตฺตกาลปริจฺเฉเท ยํ จริตํ, ตํ สพฺพํ สกลเมว อนวเสสํ โพธิสมฺภารภูตเมว. เอเตน สพฺพสมฺภารภาวนํ ทสฺเสติ.

จตสฺโส หิ โพธิสมฺภาเรสุ ภาวนา สพฺพสมฺภารภาวนา นิรนฺตรภาวนา จิรกาลภาวนา สกฺกจฺจภาวนา จาติ. ตาสุ "กปฺเป จ สตสหสฺเส, จตุโร จ อสงฺขิเย"ติ อิมินา จิรกาลภาวนา วุตฺตา, โย เจตฺถ อจฺจนฺตสํโยโค, เตน ปฐเม อตฺถวิกปฺเป สพฺพคฺคหเณน จ นิรนฺตรภาวนา, ทุติเย อตฺถวิกปฺเป "สพฺพํ จริตนฺ"ติ อิมินา สพฺพสมฺภารภาวนา, "โพธิปาจนนฺ"ติ อิมินา สกฺกจฺจภาวนา วุตฺตา โหติ, ยถา ตํ จริตํ สมฺมาสมฺโพธึ ปาเจติ เอวํภูตภาวทีปนโต. ตถา หิ ตํ "โพธิปาจนนฺ"ติ วตฺตพฺพตํ อรหติ, น อญฺญถาติ. กถํ ปเนตฺถ โพธิจริยาย นิรนฺตรภาโว เวทิตพฺโพ? ยทิ จิตฺตนิรนฺตรตาย ตํ น ยุชฺชติ, น หิ มหาโพธิสตฺตานํ มหาภินีหารโต อุทฺธํ โพธิสมฺภารสมฺภรณจิตฺตโต อญฺญํ จิตฺตํ นปฺปวตฺตตีติ ๑- สกฺกา วตฺตุํ. อถ กิริยมยจิตฺตปฺปวตฺตึ สนฺธาย วุจฺเจยฺย, เอวมฺปิ น ยุชฺชติ, น หิ สพฺพานิ เตสํ กิริยมยจิตฺตานิ โพธิสมฺภารสมฺภรณวเสเนว ปวตฺตนฺติ, เอเตเนว ปโยคนิรนฺตรตาปิ ปฏิกฺขิตฺตาติ ทฏฺฐพฺพา. ชาตินิรนฺตรตาย ปน นิรนฺตรภาวนา เวทิตพฺพา. ยสฺสํ หิ ชาติยํ มหาโพธิสตฺเตน มหาปณิธานํ นิพฺพตฺติตํ, ตโต ปฏฺฐาย ยาว จริมตฺตภาวา น สา นาม ชาติ อุปลพฺภติ, ยา สพฺเพน สพฺพํ โพธิสมฺภารสมฺภตา น สิยา อนฺตมโส ทานปารมิมตฺตํ อุปาทาย. อยญฺหิ นิยติปตฺถิตานํ โพธิสตฺตานํ ธมฺมตา, ยาว จ เต กมฺมาทีสุ วสีภาวํ น ปาปุณนฺติ, ตาว สปฺปเทสมฺปิ สมฺภาเรสุ ปโยคมาปชฺชนฺติ. ยทา ปน สพฺพโส กมฺมาทีสุ