ตสฺส สีลเตเชน สกฺกสฺส ปณฺฑุกมฺพลสิลาสนํ อุณฺหาการํ ทสฺเสสิ. สกฺโก "โก นุ โข มํ อิมมฺหา ฐานา จาเวตุกาโม"ติ อาวชฺเชนฺโต ปณฺฑิตํ ทิสฺวา "กิมตฺถํ นุ โข อยํ ตาปโส เอวํ ทุกฺกรํ ตปํ จรติ, สกฺกตฺตํ นุ โข ปตฺเถติ, อุทาหุ อญฺญํ, วีมํสิสฺสามิ นํ. อยํ หิ สุวิสุทฺธกายวจีมโนสมาจาโร ชีวิเต นิรเปกฺโข อุทกสิตฺตานิ การปตฺตานิ ขาทติ, สเจ สกฺกตฺตํ ปตฺเถติ, อตฺตโน สิตฺตานิ การปตฺตานิ มยฺหํ ทสฺสติ, โน เจ, น ทสฺสตี"ติ พฺราหฺมณวณฺเณน ตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ. โพธิสตฺโตปิ การปตฺตานิ เสเทตฺวา "สีตลีภูตานิ ขาทิสฺสามี"ติ ปณฺณสาลทฺวาเร นิสีทิ. อถสฺส ปุรโต สกฺโก พฺราหฺมณรูเปน ภิกฺขาย อตฺถิโก หุตฺวา อฏฺฐาสิ. มหาสตฺโต ตํ ทิสฺวา "ลาภา วต เม, สุลทฺธํ วต เม, จิรสฺสํ วต เม ยาจโก ทิฏฺโฐ"ติ โสมนสฺสปฺปตฺโต หุตฺวา "อชฺช มม มโนรถํ มตฺถกํ ปาเปตฺวา ทานํ ทสฺสามี"ติ ปกฺกภาชเนเนว อาทาย คนฺตฺวา ทานปารมึ อาวชฺเชตฺวา อตฺตโน อเสเสตฺวาว ตสฺส ภิกฺขาภาชเน ปกฺขิปิ. สกฺโก ตํ คเหตฺวา โถกํ คนฺตฺวา อนฺตรธายิ. มหาสตฺโตปิ ตสฺส ทตฺวา ปุน ปริเยฏฺฐึ อนาปชฺชิตฺวา เตเนว ปีติสุเขน วีตินาเมสิ.

ทุติยทิวเส ปน การปตฺตานิ ปจิตฺวา "หิยฺโย ทกฺขิเณยฺยํ อลภึ, อชฺช นุ โข กถนฺ"ติ ปณฺณสาลทฺวาเร นิสีทิ. สกฺโกปิ ตเถว อาคมิ. มหาสตฺโต ปุนปิ ตเถว ทตฺวา วีตินาเมสิ. ตติยทิวเส จ ตเถว ทตฺวา "อโห วต เม ลาภา, พหุํ วต ปุญฺญํ ปสวามิ, สจาหํ ทกฺขิเณยฺยํ ลเภยฺยํ, เอวเมว มาสมฺปิ เทฺวมาสมฺปิ ทานํ ทเทยฺยนฺ"ติ จินฺเตสิ. ตีสุปิ ทิวเสสุ "เตน ทาเนน น ลาภสกฺการสิโลกํ น จกฺกวตฺติสมฺปตฺตึ น สกฺกสมฺปตฺตึ น พฺรหฺมสมฺปตฺตึ น สาวกโพธึ น ปจฺเจกโพธึ ปตฺเถมิ, อปิ จ อิทํ เม ทานํ สพฺพญฺญุตญฺญาณสฺส ปจฺจโย โหตู"ติ ยถาธิการํ จิตฺตํ ฐเปสิ. เตน วุตฺตํ:-

[๔] "ตทา มํ ตปเตเชน สนฺตตฺโต ติทิวาภิภู

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๓๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อกิตติจริยา”