[๓๑] โก ปเถ ฉตฺตมาเทติ โกปาหนา มุทู สุภา

อิติ สายญฺจ ปาโต จ โฆสาเปมิ ตหึ ตหินฺ"ติ.

อตีเต กิร มหาปุริโส สุทสฺสนตฺตภาวโต ตติเย อตฺตภาเว คหปติกุเล นิพฺพตฺโต ธรมานกสฺส พุทฺธสฺส สาสเน เอกํ เถรํ อรญฺญวาสํ วสนฺตํ อตฺตโน กมฺเมน อรญฺญํ ปวิฏฺโฐ รุกฺขมูเล นิสินฺนํ ทิสฺวา "อิธ มยา อยฺยสฺส ปณฺณสาลํ กาตุํ วฏฺฏตี"ติ จินฺเตตฺวา อตฺตโน กมฺมํ ปหาย ทพฺพสมฺภารํ ฉินฺทิตฺวา นิวาสโยคฺคํ ปณฺณสาลํ กตฺวา ทฺวารํ โยเชตฺวา กฏฺฐตฺถรณํ กตฺวา "กริสฺสติ นุ โข ปริโภคํ, น นุ โข กริสฺสตี"ติ เอกมนฺเต นิสีทิ. เถโร อนฺโตคามโต อาคนฺตฺวา ปณฺณสาลํ ปวิสิตฺวา กฏฺฐตฺถรเณ นิสีทิ. มหาสตฺโตปิ นํ อุปสงฺกมิตฺวา ผาสุกา ภนฺเต ปณฺณสาลาติ ปุจฺฉิ. ผาสุกา ภทฺทมุข ปพฺพชิตสารุปฺปาติ. วสิสฺสถ ภนฺเต อิธาติ. อาม อุปาสกาติ. โส อธิวาสนากาเรเนว "วสิสฺสตี"ติ ญตฺวา "นิพทฺธํ มยฺหํ ฆรทฺวารํ อาคนฺตพฺพนฺ"ติ ปฏิชานาเปตฺวา นิจฺจํ อตฺตโน ฆเรเยว ภตฺตวิสฺสคฺคํ การาเปสิ. โส ปณฺณสาลายํ กฏสารกํ ปตฺถริตฺวา มญฺจปีฐํ ปญฺญเปสิ, อปสฺเสนํ นิกฺขิปิ, ปาทกฐลิกํ ฐเปสิ, โปกฺขรณึ ขณิ, จงฺกมํ กตฺวา วาลุกํ โอกิริ, ปริสฺสยวิโนทนตฺถํ ปณฺณสาลํ กณฺฏกวติยา ปริกฺขิปิ, ตถา โปกฺขรณึ จงฺกมญฺจ. เตสํ อนฺโตวติปริยนฺเต ตาลปนฺติโย โรเปสิ. เอวมาทินา อาวาสํ นิฏฺฐาเปตฺวา เถรสฺส ติจีวรํ อาทึ กตฺวา สพฺพํ สมณปริกฺขารํ อทาสิ. เถรสฺส หิ ตทา โพธิสตฺเตน ติจีวรปิณฺฑปาตปตฺตถาลกปริสฺสาวนธมกรกปริโภคภาชนฉตฺตุปาหน- อุทกตุมฺพสูจิกตฺตรยฏฺฐิอารกณฺฏกปิปฺผลินขจฺเฉทนปทีเปยฺยาทิปพฺพชิตานํ ๑- ๒- ปริโภคชาตํ อทินฺนํ นาม นาโหสิ. โส ปญฺจ สีลานิ รกฺขนฺโต อุโปสถํ กโรนฺโต ยาวชีวํ เถรํ อุปฏฺฐหิ. เถโร ตตฺเถว วสนฺโต อรหตฺตํ ปตฺวา ปรินิพฺพายิ.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๔๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. มหาสุทัสนจริยา”