มชฺฌิเมน จ เทวทตฺตํ อุตฺตเมน วิสุชฺฌติ.

น เหเต สุลภา กายา ยาจโยเคน เกนจิ

เย กาเย อุปปชฺชนฺติ อนคารา ตปสฺสิโน"ติ ๑- อาห.

ตตฺถ ปุถุติตฺถายตเนสุ เมถุนวิรติมตฺตํ หีนํ พฺรหฺมจริยํ นาม, เตน ขตฺติยกุเล อุปปชฺชติ. ฌานสฺส อุปจารมตฺตํ มชฺฌิมํ นาม, เตน เทวตฺตํ อุปปชฺชติ. อฏฺฐสมาปตฺตินิพฺพตฺตนํ ปน อุตฺตมํ นาม, เตน พฺรหฺมโลเก นิพฺพตฺตติ. ตํ หิ พาหิรกา "นิพฺพานนฺ"ติ กเถนฺติ. เตนาห "วิสุชฺฌตี"ติ. สาสเน ปน ปริสุทฺธสีลสฺส ภิกฺขุโน อญฺญตรํ เทวนิกายํ ปตฺเถนฺตสฺส พฺรหฺมจริยเจตนา หีนตาย หีนํ นาม, เตน ยถาปตฺถิเต เทวโลเก นิพฺพตฺตติ. ปริสุทฺธสีลสฺส อฏฺฐสมาปตฺตินิพฺพตฺตนํ มชฺฌิมํ นาม, เตน พฺรหฺมโลเก นิพฺพตฺตติ. ปริสุทฺธสีลสฺส ปน วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตปฺปตฺติ อุตฺตมํ นาม, เตน วิสุชฺฌตีติ. อิติ สกฺโก "มหาราช ทานโต พฺรหฺมจริยวาโสว สตคุเณน สหสฺสคุเณน สตสหสฺสคุเณน มหปฺผโล"ติ วณฺเณสิ. กายาติ พฺรหฺมคณา. ยาจโยเคนาติ ยาจนยุตฺเตน. "ยาชโยเคนา"ติปิ ปาฬิ, ยชนยุตฺเตน, ทานยุตฺเตนาติ อตฺโถ. ตปสฺสิโนติ ตปนิสฺสิตกา. อิมายปิ คาถาย พฺรหฺมจริยวาสสฺเสว มหานุภาวตํ ทีเปติ. เอวญฺจ ปน วตฺวา "กิญฺจาปิ มหาราช ทานโต พฺรหฺมจริยเมว มหปฺผลํ, เทฺวปิ ปเนเต มหาปุริสกตฺตพฺพาว. ทฺวีสุปิ อปฺปมตฺโต หุตฺวา ทานญฺจ เทหิ สีลญฺจ รกฺขาหี"ติ วตฺวา ตํ โอวทิตฺวา สกฏฺฐานเมว คโต.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๔๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. เนมิราชจริยา”