ราชา "โพธิสตฺเตน กิร อฏฺโฏ สุวินิจฺฉิโต"ติ สุตฺวา ตํ อามนฺเตตฺวา "ตาต อิโต ปฏฺฐาย ตฺวเมว อฏฺฏกรเณ วินิจฺฉยํ วินิจฺฉินาหี"ติ วินิจฺฉยํ โพธิสตฺตสฺส

ราชาปิ ตสฺมึ ปณฺฑิตสญฺญี หุตฺวา "เตน วุตฺตวิธิ สคฺคมคฺโค"ติ สญฺญาย ตํ ปฏิปชฺชิตุกาโม มหนฺตํ ยญฺญาวาฏํ การาเปตฺวา ตตฺถ โพธิสตฺตาทิเก จตฺตาโร ราชกุมาเร อาทึ กตฺวา ขณฺฑหาเลน วุตฺตํ สพฺพํ ทฺวิปทจตุปฺปทํ ยญฺญปสุตฏฺฐาเน เนถาติ อาณาเปสิ. สพฺพญฺจ ยญฺญสมฺภารํ อุปกฺขฏํ อโหสิ. ตํ สุตฺวา มหาชโน มหนฺตํ โกลาหลํ อกาสิ. ราชา วิปฺปฏิสารี หุตฺวา ขณฺฑหาเลน อุปตฺถมฺภิโต ปุนปิ ตถา ตํ อาณาเปสิ. โพธิสตฺโต "ขณฺฑหาเลน วินิจฺฉยฏฺฐานํ อลภนฺเตน มยิ อาฆาตํ พนฺธิตฺวา มเมว มรณํ อิจฺฉนฺเตน มหาชนสฺส อนยพฺยสนํ อุปฺปาทิตนฺ"ติ ชานิตฺวา นานาวิเธหิ อุปาเยหิ ราชานํ ตโต ทุคฺคหิตคฺคาหโต วิเวเจตุํ วายมิตฺวาปิ นาสกฺขิ. มหาชโน ปริเทวิ, มหนฺตํ การุญฺญมกาสิ. มหาชนสฺส ปริเทวนฺตสฺเสว ยญฺญาวาเฏ สพฺพกมฺมานิ นิฏฺฐาเปสิ. ราชปุตฺตํ เนตฺวา คีวาย นาเมตฺวา นิสีทาเปสุํ. ขณฺฑหาโล สุวณฺณปาตึ อุปนาเมตฺวา ขคฺคํ อาทาย "ตสฺส คีวํ ฉินฺทิสฺสามี"ติ อฏฺฐาสิ. ตํ ทิสฺวา จนฺทา นาม ราชปุตฺตสฺส เทวี "อญฺญํ เม ปฏิสรณํ นตฺถิ, อตฺตโน สจฺจพเลน สามิกสฺส โสตฺถึ กริสฺสามี"ติ อญฺชลึ ปคฺคยฺห ปริสาย อนฺตเร วิจรนฺตี "อิทํ เอกนฺเตเนว ปาปกมฺมํ, ยํ ขณฺฑหาโล สคฺคมคฺโคติ กโรติ. อิมินา มยฺหํ สจฺจวจเนน มม สาธิกสฺส โสตฺถิ โหตุ.

ยา เทวตา อิธ โลเก สพฺพา ตา สรณํ คตา

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๔๕๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. จันทกุมารจริยา”