@๔ ขุ.ชา. ๒๗/๓๑-๒/๒๔๑ ๕ ม. อิมาปิ ๖ ม. คาถา

ตตฺถ ยโสกโรติ ธมฺเม นิโยชนวเสน เทวมนุสฺสานํ ยสทายโก. ทุติยปเทปิ เอเสว นโย. สทาตฺถุโตติ สทา ถุโต นิจฺจปฺปสตฺโถ. ส กิสฺส เหตุมฺหิ ตวชฺช ทชฺชนฺติ โสมฺหิ อหํ อธมฺโม อธมฺมยานรถํ อภิรุโฬฺห อภีโต พลวา. กึ การณา อชฺช โภ ธมฺม กสฺสจิ อทินฺนปุพฺพํ มคฺคํ ตุยฺหํ ทมฺมิ. ปาตุรโหสีติ ปฐมกปฺปิกกาเล อิมสฺมึ โลเก ทสกุสลกมฺมปถธมฺโม ปุพฺเพ ปาตุรโหสิ, ปจฺฉา อธมฺโม. เชฏฺโฐ จาติ ปุเร นิพฺพตฺตภาเวน อหํ เชฏฺโฐ จ เสฏฺโฐ จ โปราณโก จ, ตฺวํ ปน กนิฏฺโฐ, ตสฺมา "มคฺคา อุยฺยาหี"ติ วทติ.

นปิ ปาติรูปาติ อหํ หิ โภโต เนว ยาจนาย น ปติรูปวจเนน น มคฺคารหตาย มคฺคํ ทเทยฺยํ. อนุวิสโฏติ อหํ จตสฺโส ทิสา จตสฺโส อนุทิสาติ สพฺพา ทิสา อตฺตโน คุเณน ปตฺถโฏ ปญฺญาโต. โลเหนาติ อโยมุฏฺฐิเกน. หญฺญตีติ หนิสฺสติ. ๑- ยุทฺธพโล อธมฺมาติ สเจ ตฺวํ ยุทฺธพโล อสิ อธมฺม. วุฑฺฒา จ ครู จาติ ยทิ ตุยฺหํ อิเม วุฑฺฒา อิเม ครู ปณฺฑิตาติ เอวํ นตฺถิ. ปิยาปฺปิเยนาติ ปิเยน วิย อปฺปิเยน, อปฺปิเยนปิ ททนฺโต ๒- ปิเยน วิย เต มคฺคํ ททามีติ อตฺโถ.

มหาสตฺโต หิ ตทา จินฺเตสิ "สจาหํ อิมํ ปาปปุคฺคลํ สพฺพโลกสฺส อหิตาย ปฏิปนฺนํ เอวํ มยา วิโลมคฺคาหํ คเหตฺวา ฐิตํ อจฺฉรํ ปหริตฺวา `อนาจาร มา อิธ ติฏฺฐ, สีฆํ ปฏิกฺกม วินสฺสา'ติ วเทยฺยํ, โส ตงฺขณญฺเญว มม ธมฺมเตเชน ภุสมุฏฺฐิ วิย วิกิเรยฺย, น โข ปน เมตํ ปติรูปํ, สฺวาหํ สพฺพโลกํ อนุกมฺปนฺโต `โลกตฺถจริยํ มตฺถกํ ปาเปสฺสามี'ติ ปฏิปชฺชามิ, อยํ โข ปน ปาโป อายตึ มหาทุกฺขภาคี, สฺวายํ มยา วิเสสโต อนุกมฺปิตพฺโพ, ตสฺมาสฺส มคฺคํ ทสฺสามิ, เอวํ เม สีลํ สุวิสุทฺธํ อขณฺฑิตํ ภวิสฺสตี"ติ. เอวํ ปน จินฺเตตฺวา โพธิสตฺเต "สเจ ตุวํ ยุทฺธพโล"ติ คาถํ วตฺวา โถกํ มคฺคโต โอกฺกนฺตมตฺเต เอว อธมฺโม รเถ ฐาตุํ อสกฺโกนฺโต อวํสิโร ปฐวิยํ ปติตฺวา ปฐวิยา วิวเร ทินฺเน คนฺตฺวา อวีจิมฺหิ เอว นิพฺพตฺติ. เตน วุตฺตํ:-

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๖๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. ธรรมเทวปุตตจริยา”