มหาสตฺโต หิ สพฺพตฺถ นิรยภยเมว อาวชฺเชตฺวา อธิฏฺฐานํ อวิโกเปนฺโต นิจฺจโลว อโหสิ. เอวํ ปณฺณรสวสฺสานิ วีมํสิตฺวา อถ โสฬสวสฺสกาเล "ปีฐสปฺปิโน วา โหนฺตุ มูคพธิรา วา รชนีเยสุ อรชฺชนฺตา ทุสฺสนีเยสุ อทุสฺสนฺตา นาม นตฺถีติ นาฏกานิสฺส ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา วีมํสิสฺสามา"ติ กุมารํ คนฺโธทเกน นฺหาเปตฺวา เทวปุตฺตํ วิย อลงฺกริตฺวา เทววิมานกปฺปํ ปุปฺผคนฺธทามาทีหิ เอกาโมทปโมทํ ปาสาทํ อาโรเปตฺวา อุตฺตมรูปธรา ภาววิลาสสมฺปนฺนา เทวจฺฉราปฏิภาคา อิตฺถิโย อุปฏฺฐเปสุํ "คจฺฉถ นจฺจาทีหิ กุมารํ อภิรมาเปถา"ติ. ตา อุปคนฺตฺวา ตถา กาตุํ วายมึสุ. โส พุทฺธิสมฺปนฺนตาย "อิมา เม สรีรสมฺผสฺสํ มา วินฺทึสู"ติ อสฺสาสปสฺสาเส นิรุนฺธิ. ตา ตสฺส สรีรสมฺผสฺสํ อวินฺทนฺติโย "ถทฺธสรีโร เอส, นายํ มนุสฺโส, ยกฺโข ภวิสฺสตี"ติ ปกฺกมึสุ.

เอวํ โสฬส วสฺสานิ โสฬสหิ มหาวีมํสาหิ อเนกาหิ จ ขุทฺทกวีมํสาหิ ปริคฺคณฺหิตุํ อสกฺกุณิตฺวา มาตาปิตโร "ตาต เตมิยกุมาร มยํ ตว อมูคาทิภาวํ ชานาม, น หิ เตสํ เอวรูปานิ มุขกณฺณโสตปาทานิ โหนฺติ, ตฺวํ อเมฺหหิ ปตฺเถตฺวา ลทฺธปุตฺตโก, มา โน นาเสหิ, สกลชมฺพุทีเป ราชูนํ สนฺติกา ครหโต โมเจหี"ติ สห วิสุํ วิสุญฺจ อเนกวารํ ยาจึสุ. โส เตหิ เอวํ ยาจิยมาโนปิ อสุณนฺโต วิย หุตฺวา นิปชฺชิ.

[๕๘] อถ ราชา มหาสตฺตสฺส อุโภ ปาเท กณฺณโสเต ชิวฺหํ อุโภ จ หตฺเถ กุสเลหิ ปุริเสหิ วีมํสาเปตฺวา "ยทิปิ อปีฐสปฺปิอาทีนํ วิยสฺส ปาทาทโย, ตถาปิ อยํ ปีฐสปฺปิ มูคพธิโร มญฺเญ, อีทิเส กาฬกณฺณิปุริเส อิมสฺมึ เคเห วสนฺเต ตโย อนฺตรายา ปญฺญายนฺติ ชีวิตสฺส วา ฉตฺตสฺส วา มเหสิยา วา"ติ ลกฺขณปาฐเกหิ อิทานิ กถิตํ, ชาตทิวเส ปน "ตุมฺหากํ โทมนสฺสปริหรณตฺถํ `ธญฺญปุญฺญลกฺขโณ'ติ วุตฺตนฺ"ติ อมจฺเจหิ อาโรจิตํ สุตฺวา อนฺตรายภเยน ภีโต "คจฺฉถ นํ อวมงฺคลรเถ นิปชฺชาเปตฺวา ปจฺฉิมทฺวาเรน นีหราเปตฺวา อามกสุสาเน นิขณถา"ติ อาณาเปสิ. ตํ สุตฺวา มหาสตฺโต หฏฺโฐ ๑- อุทคฺโค อโหสิ "จิรสฺสํ วต เม มโนรโถ ปาปุณิสฺสตี"ติ. เตน วุตฺตํ:-