[๖๑] เอวํ กุมารสฺส ภูมิยํ นิขณเน รญฺญา อาณตฺเต จนฺทาเทวี ตํ ปวตฺตึ สุตฺวา ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา เทว ตุเมฺหหิ มยฺหํ วโร ทินฺโน, มยา จ คหิตกํ กตฺวา ฐปิโต, ตํ เม อิทานิ เทถาติ. คณฺห เทวีติ. ปุตฺตสฺส เม รชฺชํ เทถาติ. ปุตฺโต เต กาฬกณฺณี, น สกฺกา ทาตุนฺติ เตน หิ เทว ยาวชีวํ อเทนฺโต สตฺต วสฺสานิ เทถาติ. ตมฺปิ น สกฺกาติ. ฉ วสฺสานิ ปญฺจ จตฺตาริ ตีณิ เทฺว เอกํ วสฺสํ, สตฺต มาเส ฉ ปญฺจ จตฺตาโร ตโย เทฺว เอกํ มาสํ อทฺธมาสํ สตฺตาหํ เทถาติ. สาธุ คณฺหาติ.

สา ปุตฺตํ อลงฺการาเปตฺวา "เตมิยกุมารสฺส อิทํ รชฺชนฺ"ติ นคเร เภรึ จราเปตฺวา อลงฺการาเปตฺวา ปุตฺตํ หตฺถิกฺขนฺธํ อาโรเปตฺวา เสตจฺฉตฺตํ มตฺถเก การาเปตฺวา นครํ ปทกฺขิณํ กตฺวา อาคตํ อลงฺกตสิริสยเน นิปชฺชาเปตฺวา สพฺพรตฺตึ ยาจิ "ตาต เตมิย ตํ นิสฺสาย โสฬส วสฺสานิ นิทฺทํ อลภิตฺวา โรทมานาย เม อกฺขีนิ อุปฺปกฺกานิ, โสเกน หทยํ ภิชฺชติ วิย, ตว อปีฐสปฺปิอาทิภาวํ ชานามิ, มา มํ อนาถํ กรี"ติ. อิมินา นิยาเมน ฉ ทิวเส ยาจิ. ฉฏฺเฐ ทิวเส วา ราชา สุนนฺทํ นาม สารถึ ปกฺโกสาเปตฺวา "เสฺว ปาโตว อวมงฺคลรเถน กุมารํ นีหริตฺวา อามกสุสาเน ภูมิยํ นิขณิตฺวา ปฐวิวฑฺฒนกกมฺมํ กตฺวา เอหี"ติ อาห. ตํ สุตฺวา เทวี "ตาต กาสิราชา ตํ เสฺว อามกสุสาเน นิขณิตุํ อาณาเปสิ. เสฺว มรณํ ปาปุณิสฺสตี"ติ อาห.

มหาสตฺโต ตํ สุตฺวา "เตมิย โสฬส วสฺสานิ ตยา กโต วายาโม มตฺถกํ ปตฺโต"ติ หฏฺโฐ อุทคฺโค อโหสิ. มาตุยา ปนสฺส หทยํ ภิชฺชนาการํ วิย อโหสิ. อถ ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ปาโตว สารถิ รถํ อาทาย ทฺวาเร ฐเปตฺวา สิริคพฺภํ ปวิสิตฺวา "เทวิ มา มยฺหํ กุชฺฌิ, รญฺโญ อาณา"ติ ปุตฺตํ อาลิงฺคิตฺวา นิปนฺนํ เทวึ ปิฏฺฐิหตฺเถน อปเนตฺวา กุมารํ อุกฺขิปิตฺวา ปาสาทา โอตริ. เทวี อุรํ ปหริตฺวา มหาสทฺเทน ปริเทวิตฺวา มหาตเล โอหียิ.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๘๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. มูคผักขจริยา”