กากํ โสกาย รนฺเธหิ มจฺเฉ โสกา ปโมจยา"ติ คาถมาห.

ตตฺถ อภิตฺถนย ปชฺชุนฺนาติ ปชฺชุนฺโน วุจฺจติ เมโฆ, อยํ ปน เมฆวเสน ลทฺธนามํ วสฺสวลาหกเทวราชานํ อาลปติ. อยํ หิสฺส อธิปฺปาโย:- เทโว นาม อนภิตฺถนยนฺโต วิชฺชุลตา อนิจฺฉาเรนฺโต ปวสฺสนฺโตปิ น โสภติ, ตสฺมา ตฺวํ อภิตฺถนยนฺโต วิชฺชุลตา นิจฺฉาเรนฺโต วสฺสาเปหีติ. นิธึ กากสฺส นาสยาติ กากา กลลํ ปวิสิตฺวา ฐิเต มจฺเฉ ตุณฺเฑน โกฏฺเฏตฺวา นีหริตฺวา ขาทนฺติ, ตสฺมา เตสํ อนฺโตกลเล มจฺฉา "นิธี"ติ วุจฺจนฺติ, ตํ กากสงฺฆสฺส นิธึ เทวํ วสฺสาเปนฺโต อุทเกน ปฏิจฺฉาเทตฺวา นาเสหิ. กากํ โสกาย รนฺเธหีติ กากสงฺโฆ อิมสฺมึ มหาสเร อุทเกน ปุณฺเณ มจฺเฉ อลภมาโน โสจิสฺสติ, ตํ กากคณํ ตฺวํ อิมํ กทฺทมํ ปูเรนฺโต โสกาย รนฺเธหิ, โสกสฺสตฺถาย ปน วสฺสาปยถ, ยถา อนฺโตนิชฺฌานลกฺขณํ โสกํ ปาปุณาติ, เอวํ กโรหีติ อตฺโถ. มจฺเฉ โสกา ปโมจยาติ มม ญาตเก สพฺเพว มจฺเฉ อิมมฺหา มรณโสกา ปโมเจหิ. "มญฺจ โสกา ปโมจยา"ติ ๑- ชาตเก ปฐนฺติ, ตตฺถ จกาโร สมฺปิณฺฑนตฺโถ, มญฺจ มม ญาตเก จาติ สพฺเพว มรณโสกา ปโมเจหิ. มจฺฉานํ หิ อนุทกภาเวน ปจฺจตฺถิกานํ ฆาสภาวํ คจฺฉามาติ มหามรณโสโก, มหาสตฺตสฺส ปน เตสํ อนยพฺยสนํ ปฏิจฺจ กรุณายโต กรุณาปติรูปมุเขน โสกสมฺภโว เวทิตพฺโพ.

เอวํ โพธิสตฺโต อตฺตโน ปริจาริกเจฏกํ อาณาเปนฺโต วิย ปชฺชุนฺนํ อาลปิตฺวา สกเล โกสลรฏฺเฐ มหาวสฺสํ วสฺสาเปสิ. มหาสตฺตสฺส หิ สีลเตเชน สจฺจกิริยาย สมกาลเมว สกฺกสฺส ปณฺฑุกมฺพลสิลาสนํ อุณฺหาการํ ทสฺเสสิ. โส "กึ นุ โข"ติ อาวชฺเชนฺโต ตํ การณํ ญตฺวา วสฺสวลาหกเทวราชานํ ปกฺโกสาเปตฺวา "ตาต มหาปุริโส มจฺฉราชา ญาตีนํ มรณโสเกน วสฺสาปนํ อิจฺฉติ, สกลํ โกสลรฏฺฐํ เอกเมฆํ กตฺวา วสฺสาเปหี"ติ อาห.