โส เอกทิวสํ "เตสํ จกฺขู ปริหายิสฺสนฺตี"ติ ญตฺวา อุปสงฺกมิตฺวา "ภนฺเต โว จกฺขูนํ อนฺตราโย ปญฺญายติ, ปฏิชคฺคนกํ ปุตฺตํ ลทฺธุํ วฏฺฏติ, ชานามิ ตุมฺหากํ สุทฺธจิตฺตตํ, ตสฺมา ปาริกาย อุตุนิกาเล นาภึ หตฺเถน ปรามเสยฺยาถ, เอวํ โว ปุตฺโต ชายิสฺสติ, โส โว อุปฏฺฐหิสฺสตี"ติ วตฺวา ปกฺกามิ, ทุกูลปณฺฑิโต ตํ การณํ ปาริกาย อาจิกฺขิตฺวา ตสฺสา อุตุนิกาเล นาภึ ปรามสิ. ตทา โพธิสตฺโต เทวโลกา จวิตฺวา ตสฺสา กุจฺฉิมฺหิ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ, สา ทสมาสจฺจเยน สุวณฺณวณฺณํ ปุตฺตํ วิชายิ, เตเนวสฺส "สุวณฺณสาโม"ติ นามํ กรึสุ. ตํ อปรภาเค วฑฺฒิตฺวา โสฬสวสฺสุทฺเทสิกมฺปิ มาตาปิตโร รกฺขนฺตา อสฺสเม นิสีทาเปตฺวา สยเมว วนมูลผลาผลตฺถาย คจฺฉนฺติ.

อเถกทิวสํ วเน ผลาผลํ อาทาย นิวตฺติตฺวา อสฺสมปทโต อวิทูเร เมเฆ อุฏฺฐิเต รุกฺขมูลํ ปวิสิตฺวา วมฺมิกมตฺถเก ฐิตานํ สรีรโต เสทคนฺธมิสฺสเก อุทเก ตสฺมึ วมฺมิกพิเล ฐิตสฺส อาสิวิสสฺส นาสาปุฏํ ปวิฏฺเฐ อาสิวิโส กุชฺฌิตฺวา นาสาวาเตน ปหริ. เทฺว อนฺธา หุตฺวา ปริเทวมานา วิรวึสุ. อถ มหาสตฺโต "มม มาตาปิตโร อติจิรายนฺติ, กา นุ โข เตสํ ปวตฺตี"ติ ปฏิมคฺคํ คนฺตฺวา สทฺทมกาสิ. เต ตสฺส สทฺทํ สญฺชานิตฺวา ปฏิสทฺทํ กตฺวา ปุตฺตสิเนเหน "ตาต สาม อิธ ปริปนฺโถ อตฺถิ, มา อาคมี"ติ วตฺวา สทฺทานุสาเรน สยเมว สมาคมึสุ. โส "เกน โว การเณน จกฺขูนิ วินฏฺฐานี"ติ ปุจฺฉิตฺวา "ตาต มยํ น ชานาม, เทเว วสฺสนฺเต รุกฺขมูเล วมฺมิกมตฺถเก ฐิตา, อถ น ปสฺสามา"ติ วุตฺตมตฺเต เอว อญฺญาสิ "ตตฺถ อาสิวิเสน ภวิตพฺพํ, เตน กุทฺเธน นาสาวาโต วิสฺสฏฺโฐ ภวิสฺสตี"ติ.

อถ "มา จินฺตยิตฺถ, อหํ โว ปฏิชคฺคิสฺสามี"ติ มาตาปิตโร อสฺสมํ เนตฺวา เตสํ รตฺติฏฺฐานทิวาฏฺฐานาทิสญฺจรณฏฺฐาเน รชฺชุเก พนฺธิ. ตโต ปฏฺฐาย เต อสฺสเม ฐเปตฺวา วนมูลผลาผลานิ อาหรติ, ปาโตว วสนฏฺฐานํ สมฺมชฺชติ, ปานียํ อาหรติ, ปริโภชนียํ อุปฏฺฐาเปติ, ทนฺตกฏฺฐมุโขทกานิ ทตฺวา มธุรผลาผลํ เทติ. เตหิ มุเข วิกฺขาลิเต สยํ ปริภุญฺชิตฺวา มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา เตสํ อวิทูเรเยว อิจฺฉติ "กึ นุ โข อิเม อาณาเปนฺตี"ติ. วิเสเสน จ เมตฺตํ พหุลมกาสิ, เตนสฺส สตฺตา อปฺปฏิกฺกูลา อเหสุํ. ยถา จสฺส สตฺตา, เอวํ สตฺตานํ โส โพธิสตฺโต อปฺปฏิกฺกูโล. เอวํ โส ทิวเส ทิวเส ผลาผลตฺถาย อรญฺญํ คจฺฉนฺโตปิ อาคจฺฉนฺโตปิ มิคคณปริวุโต เอว อโหสิ. สีหพฺยคฺฆาทิวิปกฺขสตฺตาปิ เตน สทฺธึ อติวิย วิสฺสตฺถา, เมตฺตานุภาเวน ปนสฺส วสนฏฺฐาเน อญฺญมญฺญํ ติรจฺฉานคตา มุทุจิตฺตตํ ปฏิลภึสุ. อิติ โส สพฺพตฺถ เมตฺตานุภาเวน อภีรู อนุตฺราสี พฺรหฺมา วิย อเวโร วิหาสิ. เตน วุตฺตํ:-

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๙๑๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๓. สุวรรณสามจริยา”