@๒๔/๑/๒๕๘ ๔ วิ.มหา. ๕/๒๘๕/๖๑ ที.มหา. ๑๐/๑๕๐/๗๘, ที.ปา. ๑๑/๓๑๖/๒๑๐, องฺ.ปญฺจก.

@๒๒/๒๑๓/๒๘๑-๒ (สฺยา) ๕ องฺ.สตฺตก. ๒๓/๗๒/๑๐๕-๑๑๑ โสตฺถิฏฺฐานํ, นิหีนชจฺโจปิ สีลวา ขตฺติยมหาสาลาทีนํ ปูชนีโย โหตีติ กุลสมฺปตฺตึ อติเสติ สีลสมฺปทา, "ตํ กึ มญฺญสิ มหาราช? อิธ เต อสฺส ทาโส กมฺมกโร"ติ ๑- อาทิวจนญฺเจตฺถ สาธกํ. โจราทีหิ อสาธารณโต ปรโลกานุคมนโต มหปฺผลภาวโต สมถาทิคุณาธิฏฺฐานโต จ พาหิรธนํ อติเสติ สีลํ. ปรมสฺส จิตฺติสฺสริยสฺส อธิฏฺฐานภาวโต ขตฺติยาทีนํ อิสฺสริยํ อติเสติ สีลํ. สีลนิมิตฺตํ หิ ตํตํสตฺตนิกาเยสุ สตฺตานํ อิสฺสริยํ, วสฺสสตทีฆปฺปมาณโต ชีวิตโต เอกาหมฺปิ สีลวโต ชีวิตสฺส วิสิฏฺฐตาวจนโต สติ จ ชีวิเต สิกฺขานิกฺขิปนสฺส มรณตาวจนโต สีลํ ชีวิตโต วิสิฏฺฐตรํ. เวรีนมฺปิ มนุญฺญภาวาวหนโต ชราโรควิปตฺตีหิ อนภิภวนียโต จ รูปสมฺปตฺตึ อติเสติ สีลํ. ปาสาทหมฺมิยาทิฏฺฐานวิเสเส ราชยุวราชเสนาปติอาทิฏฺฐานวิเสเส จ อติเสติ สีลํ สุขวิเสสาธิฏฺฐานภาวโต. สภาวสินิทฺเธ สนฺติกาวจเรปิ พนฺธุชเน มิตฺตชเน จ อติเสติ เอกนฺตหิตสมฺปาทนโต ปรโลกานุคมนโต จ "น ตํ มาตาปิตา กยิรา"ติ ๒- อาทิวจนญฺเจตฺถ สาธกํ. ตถา หตฺถิอสฺสรถปตฺติพลกาเยหิ มนฺตาคทโสตฺถานปฺปโยเคหิ จ ทุรารกฺขํ อตฺตานํ อารกฺขาภาเวน สีลเมว วิสิฏฺฐตรํ อตฺตาธีนโต อปราธีนโต มหาวิสยโต จ. เตเนวาห "ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารินฺ"ติอาทิ. ๓- เอวมเนกคุณสมนฺนาคตํ สีลนฺติ ปจฺจเวกฺขนฺตสฺส อปริปุณฺณา เจว สีลสมฺปทา ปาริปูรึ คจฺฉติ อปริสุทฺธา จ ปาริสุทฺธึ.

สเจ ปนสฺส ทีฆรตฺตํ ปริจเยน สีลปฏิปกฺขา ธมฺมา โทสาทโย อนฺตรนฺตรา อุปฺปชฺเชยฺยุํ. เตน โพธิสตฺตปฏิญฺเญน เอวํ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ:- นนุ ตยา สมฺโพธาย ปณิธานํ กตํ, สีลวิกเลน จ น สกฺกา โลกิยาปิ สมฺปตฺติโย ปาปุณิตุํ, ปเคว โลกุตฺตรา, สพฺพสมฺปตฺตีนํ ปน อคฺคภูตาย สมฺมาสมฺโพธิยา อธิฏฺฐานภูเตน สีเลน ปรมุกฺกํสคเตน ภวิตพฺพํ, ตสฺมา "กิกีว อณฺฑนฺ"ติอาทินา ๔- วุตฺตนเยน สมฺมา สีลํ รกฺขนฺเตน สุฏฺฐุตรํ ตยา เปสเลน ภวิตพฺพํ.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๙๘๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “สโมธานกถา”