ตถา "ปญฺญาย วินา ทานาทโย ธมฺมา น วิสุชฺฌนฺติ, ยถาสกํ พฺยาปารสมตฺถา จ น โหนฺตี"ติ ปญฺญาคุณา มนสิกาตพฺพา. ยเถว หิ ชีวิเตน วินา สรีรยนฺตํ น โสภติ, น จ อตฺตโน กิริยาสุ ปฏิปตฺติสมตฺถํ โหติ, ยถา จ จกฺขาทีนิ อินฺทฺริยานิ วิญฺญาเณน วินา ยถาสกํ วิสเยสุ กิจฺจํ กาตุํ นปฺปโหนฺติ, เอวํ สทฺธาทีนิ อินฺทฺริยานิ ปญฺญาย วินา สกิจฺจปฏิปตฺติยํ อสมตฺถานีติ ปริจฺจาคาทิปฏิปตฺติยํ ปญฺญา ปธานการณํ. อุมฺมีลิตปญฺญาจกฺขุกา หิ มหาโพธิสตฺตา อตฺตโน องฺคปจฺจงฺคานิปิ ทตฺวา อนตฺตุกฺกํสกา อปรวมฺภกา จ โหนฺติ, เภสชฺชรุกฺขา วิย วิกปฺปรหิตา กาลตฺตเยปิ โสมนสฺสชาตา. ปญฺญาวเสน หิ อุปายโกสลฺลโยคโต ปริจฺจาโค ปรหิตปฺปวตฺติยา ทานปารมิภาวํ อุเปติ. อตฺตตฺถํ หิ ทานํ วฑฺฒิสทิสํ โหติ.

@๒ วิ.มหา. ๒/๔๑๗/๓๐๖, ม.มู. ๑๒/๒๓๔/๑๖ ๓ ม.มู. ๑๒/๑๖๘/๑๓๐ ๔ ที.สี. ๙/๒๑๘,

@๔๕๙/๗๒,๒๐๒ ๕ ที.สี. ๙/๑๙๑, ๔๕๐/๖๓,๑๙๙ สํ.นิ.๑๖/๑๕๔/๒๑๐ ๖ ม.มู.