สพฺพทา สพฺพสตฺตานํ หิตาย จ สุขาย จ

อุยฺยุตฺโต อกิลาสุ จ อโห อจฺฉริโย ชิโน"ติ.

กิตฺตเกน กาเลน สมฺปาทนนฺติ? เหฏฺฐิเมน ตาว ปริจฺเฉเทน จตฺตาริ อสงฺเขฺยยฺยานิ มหากปฺปานํ สตสหสฺสญฺจ. มชฺฌิเมน อฏฺฐ อสงฺเขฺยยฺยานิ มหากปฺปานํ สตสหสฺสญฺจ. อุปริเมน ปน โสฬส อสงฺเขฺยยฺยานิ มหากปฺปานํ สตสหสฺสญฺจ. เอเต จ เภทา ยถากฺกมํ ปญฺญาธิกสทฺธาธิกวีริยาธิกวเสน ญาตพฺพา. ปญฺญาธิกานํ หิ สทฺธา มนฺทา โหติ ปญฺญา ติกฺขา, สทฺธาธิกานํ ปญฺญา มชฺฌิมา โหติ, วีริยาธิกานํ ปญฺญา มนฺทา, ปญฺญานุภาเวน จ สมฺมาสมฺโพธิ อธิคนฺตพฺพาติ อฏฺฐกถายํ วุตฺตํ.

อปเร ปน "วีริยสฺส ติกฺขมชฺฌิมมุทุภาเวน โพธิสตฺตานํ อยํ กาลวิภาโค"ติ วทนฺติ. อวิเสเสน ปน วิมุตฺติปริปาจนียานํ ธมฺมานํ ติกฺขมชฺฌิมมุทุภาเวน ยถาวุตฺตกาลเภเทน โพธิสมฺภารา เตสํ ปาริปูรึ คจฺฉนฺตีติ ตโยเปเต กาลเภทา ยุตฺตาติปิ วทนฺติ. ๒- เอวํ ติวิธา หิ โพธิสตฺตา อภินีหารกฺขเณ ภวนฺติ

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๒,๐๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “สโมธานกถา”