ตสฺสตฺโถ:- โย เอส สีลาทิขนฺธตฺตยสงฺคโห สมฺมาทิฏฺฐิปุพฺพงฺคโม สมฺมาทิฏฺฐิ อาทีนํเยว อฏฺฐนฺนํ องฺคานํ วเสน อฏฺฐงฺคิโก อริยมคฺโค, ตํ ภาเวถ อตฺตโน สนฺตาเน อุปฺปาเทถ. ทสฺสนมคฺคมตฺเต อฐตฺวา อุปริ ติณฺณํ มคฺคานํ อุปฺปาทนวเสน วฑฺเฒถ, ๓- เอวํ โว อปฺปมาทภาวนา สิขาปฺปตฺตา ภวิสฺสตีติ. เอสา พุทฺธสาสนีติ ยทิทํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ อปฺปมชฺชนํ, ตญฺจ อุสฺสุกฺกาเปตฺวา อริยมคฺคสฺส ภาวนา เอสา พุทฺธานํ ภควนฺตานํ อนุสิฏฺฐิ โอวาโทติ.

อิติ ภควา อรหตฺตนิกูเฏเนว จริยาปิฏกเทสนํ นิฏฺฐาเปสิ. อิตฺถํ สุขนฺติอาทีสุ อิตฺถนฺติ กปฺเป จ สตสหสฺเสติอาทินา ปกาเรน. สุทนฺติ นิปาตมตฺตํ. ภควาติ ภาคฺยวนฺตตาทีหิ การเณหิ ภควา. อตฺตโน ปุพฺพจริยนฺติ ปุริมาสุ อกิตฺติปณฺฑิตาทิชาตีสุ อตฺตโน ปฏิปตฺติทุกฺกรกิริยํ. สมฺภาวยมาโนติ หตฺถตเล อามลกํ วิย สมฺมเทว ปกาเสนฺโต. พุทฺธาปทานิยํ นามาติ พุทฺธานํ ปุราตนกมฺมํ โปราณกํ ทุกฺกรกิริยํ อธิกจฺจํ ปวตฺตตฺตา เทสิตตฺตา พุทฺธาปทานิยนฺติ เอวํนามกํ. ธมฺมปริยายนฺติ ธมฺมเทสนํ ธมฺมภูตํ วา การณํ. อภาสิตฺถาติ อโวจ. ยํ ปเนตฺถ น วุตฺตํ, ตํ เหฏฺฐา วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานตฺถตฺตา จ น วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ.

นิคมนกถา