ตสฺมา น ยิฏฺเฐ น หุเต อรญฺชินฺ"ติ ๑- อิมํ คาถํ วตฺวา อตฺตโน สาวกภาวปฺปกาสนตฺถํ ตถาคตสฺส ปาเทสุ สิรสา นิปติตฺวา "สตฺถา เม ภนฺเต ภควา, สาวโกหมสฺมี"ติ วตฺวา เอกตาลทฺวิตาล- ฯเปฯ สตฺตตาลปฺปมาณํ เวหาสํ สตฺตกฺขตฺตุํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา ปาฏิหาริยํ กตฺวา อากาสโต โอรุยฺห ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ.

อถ โข มหาชโน ตสฺส ตํ ปาฏิหาริยํ ทิสฺวา "อโห มหานุภาวา พุทฺธา นาม, เอวํ ถามคตทิฏฺฐิโก อตฺตานํ' อรหา อหนฺ'ติ มญฺญมาโน อุรุเวลกสฺสโปปิ ทิฏฺฐิชาลํ ภินฺทิตฺวา ตถาคเตน ทมิโต"ติ ทสพลสฺส คุณกถํ กเถสิ. ตํ สุตฺวา สตฺถา "นาหมิทานิเยว อิมํ อุรุเวลกสฺสปํ ทเมมิ, อตีเตปิ เอส มยา ทมิโตเยวา"ติ อาห. อถ โข โส มหาชโน อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา สิรสิ อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมาห "ภนฺเต อิทานิ อเมฺหหิ เอส ทมิโต ทิฏฺโฐ, กถํ ปเนส อตีเต ภควตา ทมิโต"ติ. ตโต สตฺถา เตน มหาชเนน ยาจิโต ภวนฺตเรน ปริจฺฉนฺนํ มหานารทกสฺสชาตกํ ๒- กเถตฺวา จตฺตาริ อริยสจฺจานิ ปกาเสสิ. ตโต สตฺถุ ธมฺมกถํ สุตฺวา ราชา พิมฺพิสาโร เอกาทสนหุเตหิ สทฺธึ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐาสิ, เอกนหุตํ อุปาสกตฺตํ ปฏิเวเทสิ.

ปุนทิวเส ภควา ภิกฺขุสหสฺสปริวุโต มรุคณปริวุโต ๑- วิย ทสสตนยโน เทวราชา, พฺรหฺมคณปริวุโต วิย มหาพฺรหฺมา ราชคหํ ปาวิสิ. ราชา พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสํฆสฺส ทานํ ทตฺวา โภชนปริโยสาเน ภควนฺตํ เอตทโวจ "อหํ ภนฺเต ตีณิ รตนานิ ๒- วินา วสิตุํ ๓- น สกฺขิสฺสามิ, เวลาย วา อเวลาย วา ภควโต สนฺติกํ อาคมิสฺสามิ, ลฏฺฐิวนํ นาม อติทูเร, อิทํ ปน อมฺหากํ เวฬุวนํ นาม อุยฺยานํ ปวิเวกกามานํ นาติทูรํ นจฺจาสนฺนํ คมนาคมนสมฺปนฺนํ นิชฺชนสมฺพาธํ ปวิเวกสุขํ ฉายูทกสมฺปนฺนํ สีตลสิลาตลสมลงฺกตํ ปรมรมณียภูมิภาคํ สุรภิกุสุมตรุวรนิรนฺตรํ รมณียปาสาทหมฺมิยวิมาน- วิหารฑฺฒโยคมณฺฑปาทิปฏิมณฺฑิตํ. อิทํ เม ภนฺเต ภควา ปฏิคฺคณฺหาตุ นวตปนงฺคารสงฺกาเสน สุวณฺณภิงฺคาเรน ๔- สุรภิกุสุมวาสิตํ มณิวณฺณอุทกํ คเหตฺวา เวฬุวนารามํ ปริจฺจชนฺโต ทสพลสฺส หตฺเถ อุทกํ ปาเตสิ. ตสฺมึ อารามปฏิคฺคหเณ "พุทฺธสาสนสฺส มูลานิ โอติณฺณานี"ติ ปีติวสํ คตา นจฺจนฺตี วิย อยํ มหาปฐวี กมฺปิ. ชมฺพุทีเป ปน ฐเปตฺวา เวฬุวนมหาวิหารํ อญฺญํ ปฐวึ กมฺเปตฺวา คหิตเสนาสนํ นาม นตฺถิ. อถ สตฺถา เวฬุวนารามํ ปฏิคฺคเหตฺวา รญฺโญ วิหารทานานุโมทนํ อกาสิ:-

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๒๗๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “รัตนะจงกรมกัณฑ์”