ตตฺถ โสติ โส สตฺถา. ยาจิโตติ ปฐเมว อฏฺฐเม สตฺตาเห ธมฺมเทสนาย ยาจิโตติ อตฺโถ. เทววเรนาติ สหมฺปติพฺรหฺมุนา. จกฺขุมาติ เอตฺถ จกฺขตีติ จกฺขุ, สมวิสมํ วิภาวยตีติ อตฺโถ. ตํ ปน จกฺขุ ทุวิธํ ญาณจกฺขุ มํสจกฺขูติ. ตตฺถ ญาณจกฺขุ ปญฺจวิธํ พุทฺธจกฺขุ ธมฺมจกฺขุ สมนฺตจกฺขุ ทิพฺพจกฺขุ ปญฺญาจกฺขูติ. เตสุ พุทฺธจกฺขุ นาม อาสยานุสยญาณญฺเจว อินฺทฺริยปโรปริยตฺต- ญาณญฺจ, ยํ "พุทฺธจกฺขุนา โลกํ โวโลเกนฺโต"ติ ๑- อาคตํ. ธมฺมจกฺขุ นาม เหฏฺฐิมา ตโย มคฺคา ตีณิ จ ผลานิ, ยํ "วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาที"ติ ๒- อาคตํ. สมนฺตจกฺขุ นาม สพฺพญฺญุตญฺญาณํ, ยํ "ตถูปมํ ธมฺมมยํ สุเมธ, ปาสาทมารุยฺห สมนฺตจกฺขู"ติ ๓- อาคตํ, ทิพฺพจกฺขุ นาม อาโลกวฑฺฒเนน

@สํ.ส. ๑๕/๑๗๒/๑๖๖, วิ.มหา. ๔/๙/๙

@๒ วิ.มหา. ๔/๑๖/๑๕, ที.สี. ๙/๓๕๕/๑๔๙, สํ.มหา. ๑๙/๑๐๘๑/๓๖๙, ขุ.ปฏิ. ๓๑/๓๐/๓๖๐

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๓๘๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “รัตนะจงกรมกัณฑ์”