@๖ ปาฬิ....กุสาปิตํ ๗ ที.สี. ๙/๓๔๘/๑๔๔ สตฺตานํ ปรมตฺถสนฺทสฺสโน ปทีโป ตุวนฺติ อตฺโถ. อถ วา มหาสมุทฺเท ภินฺนนาวานํ สตฺตานํ สมุทฺททีโป ยถา ปติฏฺฐา โหติ, เอวํ ตุวมฺปิ สํสารสาคเร อลพฺภเนยฺยปติฏฺเฐ โอสีทนฺตานํ ทีโป วิยาติ ทีโปติ อตฺโถ.

ทิปทุตฺตโมติ ทฺวิปทานํ อุตฺตโม ทฺวิปทุตฺตโม, เอตฺถ ปน นิทฺธารณ- ลกฺขณสฺส อภาวโต ฉฏฺฐีสมาสสฺส ปฏิเสโธ นตฺถิ, นิทฺธารณลกฺขณาย ฉฏฺฐิยา สมาโส ปฏิสิทฺโธ. สมฺมาสมฺพุทฺโธ ปน อปทานํ ทฺวิปทานํ จตุปฺปทานํ พหุปฺปทานํ รูปีนํ อรูปีนํ สญฺญีนํ อสญฺญีนํ เนวสญฺญีนาสญฺญีนํ อุตฺตโมว, กสฺมา ปนิธ "ทฺวิปทุตฺตโม"ติ วุตฺโตติ เจ? เสฏฺฐตรวเสน. อิมสฺมึ หิ โลเก เสฏฺโฐ นาม อุปฺปชฺชมาโน อปทจตุปฺปทพหุปฺปเทสุปิ นุปฺปชฺชติ. อยํ ทฺวิปเทสุเยว อุปฺปชฺชติ. กตรทฺวิปเทสูติ? มนุสฺเสสุ เจว เทเวสุ จ. มนุสฺเสสุ อุปฺปชฺชมาโน ติสหสฺสิมหาสหสฺสิโลกธาตุ วเส กตฺตุํ สมตฺโถ พุทฺโธ หุตฺวา นิพฺพตฺตติ. เทเวสุ อุปฺปชฺชมาโน ทสสหสฺสิโลกธาตุ วสวตฺตี มหาพฺรหฺมา หุตฺวา นิพฺพตฺตติ. โส ตสฺส กปฺปิยการโก วา อารามิโก วา สมฺปชฺชติ. อิติ ตโตปิ เสฏฺฐตรวเสน "ทฺวิปทุตฺตโม"ติ วุตฺโต.

ทสสหสฺสีโลกธาตุยาติ ทสสหสฺสิสงฺขาตาย โลกธาตุยา. มหิทฺธิกาติ มหติยา อิทฺธิยา ยุตฺตา, มหานุภาวาติ อตฺโถ. ปริวาเรตฺวาติ ภควนฺตํ สมนฺตโต ปริกฺขิปิตฺวา. ปสนฺนาติ สญฺชาตสทฺธา. นราสภนฺติ นรปุงฺควํ. อโห อจฺฉริยนฺติ เอตฺถ อนฺธสฺส ปพฺพตาโรหนํ วิย นิจฺจํ น โหตีติ อจฺฉริยํ, อจฺฉราโยคฺคนฺติ วา อจฺฉริยํ, "อโห อิทํ วิมฺหยนฺ"ติ อจฺฉรํ ปหริตุํ ยุตฺตนฺติ อตฺโถ. อพฺภุตนฺติ อภูตปุพฺพํ อภูตนฺติ อพฺภุตํ. อุภยมฺเปตํ วิมฺหยาวหสฺสาธิวจนํ. โลมหํสนนฺติ โลมานํ อุทฺธคฺคภาวกรณํ. น เมทิสํ ภูตปุพฺพนฺติ น มยา อีทิสํ ภูตปุพฺพํ, อพฺภุตํ ทิฏฺฐนฺติ อตฺโถ. ทิฏฺฐนฺติ วจนํ อาหริตฺวา คเหตพฺพํ. อจฺเฉรนฺติ อจฺฉริยํ.

สกสกมฺหิ ภวเนติ อตฺตโน อตฺตโน ภวเน. นิสีทิตฺวานาติ อุปวิสฺส. เทวตาติ อิทํ ปน วจนํ เทวานมฺปิ เทวธีตานมฺปิ สาธารณวจนนฺติ เวทิตพฺพํ. หสนฺติ ตาติ ตา เทวตา หสนฺติ, ปีติวสํ คตหทยตาย มิหิตมตฺตํ อกตฺวา อฏฺฏหาสํ หสนฺตีติ อตฺโถ. นเภติ อากาเส.