@๒ ม.ม. ๑๓/๓๖๑/๓๔๘ ๓ ม.ม. ๑๓/๘๗/๖๔

@๔ อภิ.สงฺ. ๓๔/๔๓๑/๑๒๐ ๕ อภิ.อ. ๑/๘๖ ปิ จาติ สมฺภาวนสมฺปิณฺฑนตฺโถ. อุตฺตตฺตกนสนฺนิโภติ สนฺตตฺตสุวณฺณสทิสฉวิวณฺโณ. ธุตคุเณติ เอตฺถ กิเลสธุนนโต ธมฺโม ธุโต นาม, ธุตคุโณ นาม ธุตธมฺโม. กตโม ปน ธุตธมฺโม นาม? อปฺปิจฺฉตา สนฺตุฏฺฐิตา สลฺเลขตา ปวิเวกตา อิทมฏฺฐิกตาติ อิเม ธุตงฺคเจตนาย ปริวารภูตา ปญฺจ ธมฺมา "อปฺปิจฺฉํเยว นิสฺสายา"ติอาทิวจนโต ธุตธมฺมา นาม. อถ วา กิเลเส ธุนนโต ญาณํ ธุตํ นาม, ตสฺมึ ธุตคุเณ. อคฺคนิกฺขิตฺโตติ อคฺโค เสฏฺโฐ โกฏิภูโตติ ฐปิโต. "เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ธุตวาทานํ ยทิทํ มหากสฺสโป"ติ ๑- ฐานนฺตเร ฐปิโตติ อตฺโถ. อยํ ปน อคฺคสทฺโท อาทิโกฏิ- โกฏฺฐาสเสฏฺฐาทีสุ ทิสฺสติ. ตถา เหส "อชฺชตคฺเค สมฺม โทวาริก อาวรามิ ทฺวารํ นิคณฺฐานํ นิคณฺฐีนนฺ"ติอาทีสุ ๒- อาทิมฺหิ ทิสฺสติ. "เตเนว องฺคุลคฺเคน ตํ องฺคุลคฺคํ ปรามเสยฺย, ๓- อุจฺฉคฺคํ เวฬุคฺคนฺ"ติอาทีสุ โกฏิยํ. "อมฺพิลคฺคํ วา มธุรคฺคํ วา " ๔- อนุชานามิ ภิกฺขเว วิหารคฺเคน วา ปริเวณคฺเคน วา ภาเชตุนฺ"ติอาทีสุ ๕- โกฏฺฐาเส. "ยาวตา ภิกฺขเว สตฺตา อปทา วา ทฺวิปทา วา ฯเปฯ ตถาคโต เตสํ อคฺคมกฺขายตี"ติอาทีสุ ๖- เสฏฺเฐ. สฺวายมิธ เสฏฺเฐ ทฏฺฐพฺโพ. โกฏิยมฺปิ วตฺตติ. เถโร อตฺตโน ฐาเน เสฏฺโฐ เจว โกฏิภูโต จ. เตน วุตฺตํ "อคฺคนิกฺขิตฺโต"ติ, อคฺโค เสฏฺโฐ โกฏิภูโตติ อตฺโถ. ๗- โถมิโตติ ปสํสิโต. เทวมนุสฺสาทีหิ. สตฺถุ วณฺณิโตติ สตฺถารา วณฺณิโต ถุโต "กสฺสโป ภิกฺขเว จนฺทูปโม กุลานิ อุปสงฺกมติ อปกสฺเสว กายํ อปกสฺส จิตฺตํ นิจฺจนวโก กุเลสุ อปฺปคพฺโภ"ติ ๘- เอวมาทีหิ อเนเกหิ สุตฺตนเยหิ วณฺณิโต ปสตฺโถ, โสปิ ภควนฺตํ วนฺทตีติ อตฺโถ.