กสฺมา ปน ภควา สมฺโพธึ ปฏิจฺจ อตฺตานํ ปสํสตีติ? สพฺพคุณทายกตฺตา. ภควโต หิ สมฺโพธิ สพฺพคุณทายิกา สพฺเพปิ นิรวเสเส พุทฺธคุเณ ททาติ, น ปน อญฺเญสํ. อญฺเญสํ ปน กสฺสจิ อรหตฺตมคฺโค อรหตฺตผลเมว เทติ, กสฺสจิ ติสฺโส วิชฺชา, กสฺสจิ ฉ อภิญฺญา, กสฺสจิ จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา, กสฺสจิ สาวกปารมิญาณํ, ปจฺเจกพุทฺธานํ ปจฺเจกโพธิญาณเมว เทติ. พุทฺธานํ ปน สพฺพคุณสมฺปตฺตึ เทติ. ตสฺมา ภควา สพฺพคุณทายกตฺตา "สมฺโพธิยํ อหํ เสฏฺโฐ"ติ อตฺตานํ ปสํสติ. อปิจ ภูมึ จาเลตฺวา สมฺโพธึ ปาปุณิ, ตสฺมา "สมฺโพธิยํ อหํ เสฏฺโฐ"ติ วทติ. ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเนติ เอตฺถ ธมฺมจกฺกํ ปน ทุวิธํ โหติ ปฏิเวธญาณญฺจ เทสนาญาณญฺจาติ. ตตฺถ ปญฺญาปภาวิตํ อตฺตโน อริยผลาวหํ ปฏิเวธญาณํ กรุณาปภาวิตํ สาวกานํ อริยผลาวหํ เทสนาญาณํ. ปฏิเวธญาณํ โลกุตฺตรํ กุสลํ อุเปกฺขาสหคตํ อวิตกฺกอวิจารํ, เทสนาญาณํ โลกิยํ อพฺยากตํ, อุภยมฺปิ ปเนตํ อญฺเญหิ อสาธารณํ. อิธ ปน เทสนาญาณํ อธิปฺเปตํ.

@๒ ม.มู. ๒๑/๒๘๕/๒๔๖, ม.ม. ๑๓/๓๔๑/๓๒๓, วิ.มหา. ๔/๑๑/๑๑

@๓ ขุ.จูฬ. ๓๐/๖๖๗/๓๒๑ (สฺยา) ๔ ที.ปา. ๑๑/๒๑๗/๑๓๗ ๕ สี. สมฺมาสมฺโพธิยํ