สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขารา"ติ.

ตตฺถ กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโสติ วิวิธรตนวิจิตฺตกญฺจนมยคฺฆิกสทิสรูปโสโภ. ทสสหสฺสี วิโรจตีติ ตสฺส ปภาย ทสสหสฺสีปิ โลกธาตุ วิโรจติ. วิราชตีติ อตฺโถ. ตเมวตฺถํ ปกาเสนฺโต ภควา "ตสฺส พฺยามปฺปภา กายา นิทฺธาวติ ทิโสทิสนฺติ อาห. ตตฺถ พฺยามปฺปภา กายาติ พฺยามปฺปภา วิยาติ พฺยามปฺปภา, อมฺหากํ ภควโต พฺยามปฺปภา วิยาติ อตฺโถ.

น เกจีติ เอตฺถ นกาโร ปฏิเสธตฺโถ, ตสฺส อุชฺชาเลนฺติสทฺเทน สมฺพนฺโธ ทฏฺฐพฺโพ. อุกฺกาติ ทณฺฑทีปิกา. อุกฺกา วา ปทีเป วา เกจิปิ ชนา น อุชฺชาเลนฺตีติ น ปชฺชาเลนฺติ. กสฺมาติ เจ? พุทฺธสรีรปฺปภาย โอภาสิตตฺตา. พุทฺธรํสีหีติ พุทฺธรสฺมีหิ. โอตฺถฏาติ อธิคตา. ๑-

อุฬูหีติ ตาราหิ, ยถา ตาราหิ คคนตลํ วิจิตฺตํ โสภติ, ตเถว ตสฺส สาสนํ อรหนฺเตหิ วิจิตฺตํ อุปโสภตีติ อตฺโถ. สํสารโสตํ ตรณายาติ สํสารสาครสฺส ตรณตฺถํ. เสสเก ปฏิปนฺนเกติ อรหนฺเต ฐเปตฺวา กลฺยาณปุถุชฺชเนหิ สทฺธึ เสเส เสกฺขปุคฺคเลติ อตฺโถ. ธมฺมเสตุนฺติ มคฺคเสตุํ, เสสปุคฺคเล สํสารโต ตาเรตุํ ธมฺมเสตุํ ฐเปตฺวา กตสพฺพกิจฺโจ หุตฺวา ปรินิพฺพายีติ อตฺโถ. เสสํ เหฏฺฐา วุตฺตตฺตา สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๙๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. นารทพุทธวงศ์”