สุทสฺสโนปิ เทวราชา ยกฺขสมาคมโต อาคจฺฉนฺโต อตฺตโน ภวนโต ฉพฺพณฺณรสฺมิโย นิจฺฉรนฺเต ทิสฺวา จินฺเตสิ "อญฺเญสุ ปน ทิวเสสุ มม ภวนสฺส เอทิสี อเนกรํสิชาลสมุชฺชลวิภูติ น ทิฏฺฐปุพฺพา. โก นุ โข อิธ ปวิฏฺโฐ เทโว วา มนุสฺโส วา"ติ โอโลเกนฺโต อุทยคิริสิขรมตฺถเก สรทสมยทิวสกรมิว ฉพฺพณฺณรํสิชาเลน อภิชลนฺตํ นิสินฺนํ ภควนฺตํ ทิสฺวา จินฺเตสิ "อยํ มุณฺฑกสมโณ มม ปริวาเรน ปริชเนน ปริวุโต วรสยเน นิสินฺโน"ติ โกธาภิภูตมานโส "หนฺทาหํ อิมสฺส อตฺตโน พลํ ทสฺเสสฺสามี"ติ จินฺเตตฺวา สกลํ ตํ ปพฺพตํ เอกชาลมกาสิ. ๑- "อิมินา อคฺคิชาเลน ฉาริกาภูโต มุณฺฑกสมโณ"ติ โอโลเกนฺโต อเนกรํสิชาลวิสรวิปฺผุริตวรสรีรํ ปสนฺนวทนวณฺณโสภํ วิปฺปสนฺนจฺฉวิราคํ ทสพลมภิชฺชลนฺตํ ทิสฺวา จินฺเตสิ "อยํ สมโณ อคฺคิทาหํ สหติ, หนฺทาหํ อิมํ สมณํ อุทโกเฆน โอสาเทตฺวา มาเรสฺสามี"ติ อติคมฺภีรํ อุทโกฆํ วิมานาภิมุขํ ปวตฺเตสิ.

ตโต อุทโกเฆน ปุณฺเณ ตสฺมึ วิมาเน นิสินฺนสฺส ตสฺส ภควโต จีวเร อํสุมตฺตํ วา สรีเร โลมมตฺตํ วา น เตมิตฺถ. ตโต สุทสฺสโน เทวราชา "อิมินา สมโณ นิรสฺสาโส มโต ภวิสฺสตี"ติ มนฺตฺวา อุทกํ สงฺขิปิตฺวา โอโลเกนฺโต ภควนฺตํ อสิตชลธรวิวรคตํ สรทสมยรชนิกรมิว วิวิธรํสิชาลวิสเรน วิโรจมานํ สกปริสปริวุตํ นิสินฺนํ ทิสฺวา อตฺตโน มกฺขํ อสหมาโน "หนฺท มาเรสฺสามิ นนฺ"ติ โกเธน นววิธอาวุธวสฺสํ วสฺเสสิ, อถสฺส ภควโต อานุภาเวน สพฺพาวุธานิ นานาวิธปรมรุจิรทสฺสนา สุรภิกุสุมมาลา หุตฺวา ทสพลสฺส ปาทมูเล นิปตึสุ.

ตโต ตํ อจฺฉริยํ ทิสฺวา สุทสฺสโน เทวราชา ปรมกุปิตมานโส ภควนฺตํ อุโภหิ หตฺเถหิ ปาเทสุ คเหตฺวา อตฺตโน ภวนโต นีหริตุกาโม อุกฺขิปิตฺวา มหาสมุทฺทํ อติกฺกมิตฺวา จกฺกวาฬปพฺพตํ คนฺตฺวา "กึ นุ โข สมโณ ชีวติ วา มโต วา"ติ โอโลเกนฺโต ตสฺมึเยว อาสเน นิสินฺนํ ทิสฺวา "อโห มหานุภาโว อยํ สมโณ, นาหํ อิมํ สมณํ อิโต นิกฺกฑฺฒิตุํ สกฺโกมิ. ยทิ หิ มํ โกจิ ชานิสฺสติ, อนปฺปโก เม อยโส ภวิสฺสติ, ยาวิมํ โกจิ น ปสฺสติ, ตาว นํ วิสฺสชฺเชตฺวา คมิสฺสามี"ติ จินฺเตสิ.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๙๘๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๓. ปิยทัสสีพุทธวงศ์”