Atha rājā cintesi "putto me vayappatto chattamassa ussāpetvā rajjasiriṃ passissāmī"ti. So sākiyānaṃ paṇṇāni pahiṇi "putto me vayappatto, rajje naṃ patiṭṭhāpessāmi, sabbe attano gehesu vayappattā dārikā imaṃ gehaṃ pesentū"ti. Te rañño sāsanaṃ sutvā "kumāro kevalaṃ rūpasampanno, na kiñci sippaṃ jānāti, dārabharaṇaṃ kātuṃ na sakkhissati, na mayhaṃ dhītaro dassāmā"ti āhaṃsu. Rājā taṃ pavattiṃ sutvā puttassa santikaṃ gantvā tamatthaṃ ārocesi. Bodhisatto "kiṃ sippaṃ dassetuṃ vaṭṭatī"ti āha. "sahassatthāmaṃ dhanuṃ Āropetuṃ vaṭṭati tātā"ti. "tena hi āharāpethā"ti āha. Rājā āharāpetvā adāsi. Taṃ dhanuṃ purisasahassaṃ āropeti, purisasahassaṃ oropeti. Mahāpuriso taṃ sarāsanaṃ āharāpetvā pallaṅkena nisinnova jiyaṃ pādaṅguṭṭhake veṭhāpetvā kaḍḍhanto pādaṅguṭṭhakeneva dhanuṃ āropetvā vāmena hatthena daṇḍe gahetvā dakkhiṇena hatthena kaḍḍhitvā jiyaṃ ropesi. Sakalanagaraṃ uppattanākārappattaṃ ahosi. "kiṃ eso saddo"ti ca vutte "devo gajjatī"ti āhaṃsu. Athaññe "tumhe na jānātha na devo gajjati aṅgīrasassa kumārassa sahassatthāmaṃ dhanuṃ āropetvā jiyaṃ poṭhentassa jiyappahārasaddo eso"ti āhaṃsu. Sākiyā taṃ sutvā tāvatakeneva āraddhacittā tuṭṭhamānasā ahesuṃ.

Atha mahāpuriso "kiṃ kātuṃ vaṭṭatī"ti āha. Aṭṭhaṅgulabahalaṃ ayopaṭṭaṃ kaṇḍena vijjhituṃ vaṭṭatī"ti. Taṃ vijjhitvā "aññaṃ kiṃ kātuṃ vaṭṭatī"ti āha. Caturaṅgulabalahaṃ asanaphalakaṃ vijjhituṃ vaṭṭatīti. Tampi vijjhitvā "aññaṃ kiṃ kātuṃ vaṭṭatī"ti āha. "vidatthibahalaṃ udumbaraphalakaṃ vijjhituṃ vaṭṭatī"ti. Tampi vijjhitvā "aññaṃ kiṃ kātuṃ vaṭṭatī"ti āha. Tato "vālukasakaṭānī"ti āhaṃsu. Mahāsatto vālukasakaṭampi palālasakaṭampi vinivijjhitvā udake ekūsabhappamāṇaṃ kaṇḍaṃ pesesi thale aṭṭhausabhappamāṇaṃ. Atha naṃ "vātiṅgaṇasaññāya vālaṃ vijjhituṃ vaṭṭatī"ti āhaṃsu. "tena hi yojanamattaṃ vātiṅgaṇaṃ bandhāpethā"ti vatvā yojanamatthake vātiṅgaṇasaññāya vālaṃ bandhāpetvā rattandhakāre meghapaṭalehi channāsu disāsu kaṇḍaṃ khipi. Taṃ gantvā yojanamatthake vālaṃ phāletvā paṭhaviṃ pāvisi. Na kevalaṃ ettakameva, taṃ divasaṃ mahāpuriso loke vattamānaṃ sippaṃ sabbameva dassesi.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๒๕๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒๕. โคตมพุทธวงศ์”