@7 vi.mahā. 4/66/59 8 su.vi. 1/1/34, mano.pū. 2/36/336 9 abhi.A. 1/76, udāna.A.

@1/18/137 10 Sī. pavici Ādipariyosānaggahaṇaṃ vinā na sambhavatīti yattha bodhisambhārāmanārambho yattha ca te pariyositā tadubhayampi avadhibhāvena "etthantare"ti ettha atthato dassitanti viññāyati. Avadhi ca panāyaṃ abhividhivasena veditabbo, na mariyādāvasena, ārambhosānakappānaṃ ekadesena antogadhattā. Nanu ca nippadesena tesaṃ apariyādānato abhividhi ca idha na sambhavatīti? na idamevaṃ tadekadesepi tabbohārato. Yo hi tadekadesabhūto kappo, so nippadesato pariyādinnoti.

Yaṃ caritaṃ, sabbaṃ taṃ bodhipācananti ettha caritanti cariyā, samattiṃsapāramisaṅgahā dānasīlādipaṭipatti, ñātatthacariyālokatthacariyābuddhatthacariyānaṃ tadantogadhattā. Tathā yā cimā aṭṭha cariyā, seyyathidaṃ? paṇidhisampannānaṃ catūsu iriyāpathesu Iriyāpathacariyā indriyesu guttadvārānaṃ ajjhattikāyatanesu āyatanacariyā appamādavihārīnaṃ catūsu satipaṭṭhānesu saticariyā adhicittamanuyuttānaṃ catūsu jhānesu samādhicariyā buddhisampannānaṃ catūsu ariyasaccesu ñāṇacariyā sammā paṭipannānaṃ catūsu ariyamaggesu maggacariyā adhigataphalānaṃ catūsu sāmaññaphalesu patticariyā tiṇṇaṃ buddhānaṃ sabbasattesu lokatthacariyāti. tattha padesato dvinnaṃ bodhisattānaṃ paccekabuddhabuddhasāvakānañca lokatthacariyā. Mahābodhisattānaṃ pana sammāsambuddhānañca nippadesato. Vuttañhetaṃ niddese "cariyāti aṭṭha cariyāyo, iriyāpathacariyā āyatanacariyā"ti vitthāro. "adhimuccanto saddhāya carati, paggaṇhanto vīriyena carati, upaṭṭhahanto satiyā carati, avikkhipanto samādhinā carati, pajānanto paññāya carati, vijānanto viññāṇena carati, evampi paṭipannassa kusalā dhammā āyatantīti āyatanacariyāya carati, evampi paṭipanno visesamadhigacchatīti visesacariyāya caratī"ti yā imā aparāpi aṭṭha cariyā vuttā, tāsaṃ sabbāsaṃ pāramitāsveva samorodho veditabbo. Tena vuttaṃ "caritanti cariyā, samattiṃsapāramisaṅgahā dānasīlādipaṭipattī"ti. Hetucariyāya eva

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑,๓๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อกิตติจริยา”