"idheva tiṭṭhamānassa devabhūtassa me sato

punavāyu ca me laddho evaṃ jānāhi mārisā"ti. Katthaci padapūraṇamattameva hoti. Yathāha "idhāhaṃ bhikkhave bhuttāvī assaṃ pavārito"ti. Katthaci lokaṃ upādāya. Yathāha "idha tathāgato loke uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāyā"ti. Idhāpi lokameva upādāya vuttoti veditabbo. Tasmā imasmiṃ sattaloketi attho. Sattāti rūpādīsu khandhesu chandarāgena sattā visattā āsattā laggā lagitāti sattā, sattāti pāṇino vuccanti. Ruḷhīsaddena pana vītarāgesupi ayaṃ vohāro vattatiyeva.

Apparajakkhajātikāti paññāmaye akkhimhi appaṃ parittaṃ rāgadosamoharajaṃ etesaṃ evaṃsabhāvā ca teti apparajakkhajātikā, appaṃ rāgādirajameva vā yesaṃ te apparajakkhā, te apparajakkhasabhāvā apparajakkhajātikāti evamettha attho daṭṭhabbo. Tesaṃ apparajakkhajātikānaṃ. "sattānan"ti vibhattivipariṇāmaṃ katvā "desehi dhamman"ti iminā sambandhaṃ katvā attho daṭṭhabbo. Desehīti āyācanavacanametaṃ, desehi kathehi upadisāti attho. Dhammanti ettha ayaṃ dhammasaddo pariyattisamādhipaññāpakatisabhāvasuññatāpuññaāpattiñeyyacatusaccadhammādīsu dissati. Tathā hi "idha bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๒๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “รัตนะจงกรมกัณฑ์”