Satthā aṅgamagadhavāsīnaṃ kulaputtānaṃ dasahi sahassehi, kapilavatthuvāsīnaṃ dasahi sahassehīti sabbeheva vīsatiyā khīṇāsavabhikkhusahassehi parivuto rājagahā nikkhamitvā divase divase yojanaṃ yojanaṃ gacchanto dvīhi māsehi kapilavatthupuraṃ sampāpuṇi. Sākiyāpi anuppatteyeva bhagavati "ammākaṃ ñātiseṭṭhaṃ passissāmā"ti bhagavato vasanaṭṭhānaṃ vīmaṃsamānā "nigrodhasakkassārāmo ramaṇīyo"ti sallakkhetvā sabbaṃ paṭijagganavidhiṃ kāretvā gandhapupphahatthā pacucggamanaṃ karontā sabbālaṅkārehi samalaṅkatagattā gandhapupphacuṇṇādīhi pūjayamanā bhagavantaṃ purakkhatvā nigrodhārāmameva agamaṃsu.

Tatra bhagavā vīsatiyā khīṇāsavasahassehi parivuto paññattavarabuddhāsane nisīdi. Sākiyā pana mānajātikā mānatthaddhā, "siddhatthakumāro amhehi daharataro, amhākaṃ kaniṭṭho bhātā putto bhāgineyyo nattā"ti cintetvā daharadahare dhājakumāre āhaṃsu "tumhe vandatha, mayaṃ tumhākaṃ piṭṭhito piṭṭhito nisīdissāmā"ti. Tesvevaṃ nisinnesu bhagavā tesaṃ ajjhāsayaṃ oloketvā "ime ñātakā attano moghajiṇṇabhāvena na maṃ vandanti, na panete jānanti `buddho nāma kīdiso, buddhabalaṃ nāma kīdisan'ti vā, `buddho nāma ediso, buddhabalaṃ nāma edisan'ti vā handāhaṃ attano buddhabalaṃ iddhibalañca dassento pāṭihāriyañca kareyyaṃ, ākāse dasasahassacakkavāḷavitthataṃ sabbaratanamayaṃ caṅkamaṃ māpetvā tattha caṅkamanto mahājanassa ajjhāsayaṃ oloketvā dhammañca deseyyan"ti cintesi. Tena vuttaṃ saṅgītikārakehi bhagavato parivitakkadassanatthaṃ:-

[3] "na hete jānanti sadevamānusā

buddho ayaṃ kīdisako naruttamo

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๓๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “รัตนะจงกรมกัณฑ์”