[52] Idāni "te itthambhūtā upasaṅkamiṃsū"ti upasaṅkamavidhānadassanatthaṃ "ukkāsitañca khipitan"tiādi āraddhaṃ. Tattha ukkāsitañcāti ukkāsita- saddañca. Khipitanti khipitasaddañca ajjhupekkhiyāti upekkhitvā, taṃ ubhayaṃ akatvāti adhippayo. Subbatāti suvimaladhutaguṇā. Sappatissāti sahapatissayā, nīcavuttinoti attho.

[53] Sayambhunti sayameva aññāpadesaṃ vinā pāramiyo pūretvā adhigatabuddhabhāvanti attho. Accuggatanti abhinavoditaṃ. Candaṃvāti candaṃ viya, nabhe jalantaṃ bhagavantaṃ gagane candaṃ viya passantīti evaṃ padasambandho daṭṭhabbo. Idhāpi yathāsaddo nipātamattova.

[54] Vijjuṃvāti vijjughanaṃ viya. Yadi ciraṭṭhitikā acirappabhā assa tādisanti attho. Gagane yathāti ākāse yathā, idhāpi yathāsaddo nipātamattova. Ito parampi īdisesu ṭhānesu yathāsaddo nipātamattoti daṭṭhabbo.

[55] Rahadamiva vippasannanti atigambhīravitthataṃ mahārahadaṃ viya anāvilaṃ vippasannaṃ salilaṃ. Suphullaṃ padumaṃ yathāti suvikasitapadumavanaṃ rahadamivāti attho daṭṭhabbo. "suphullaṃ kamalaṃ yathā"tipi pāṭho, tassa kamanīyabhāvena suphullaṃ kamalavanamivāti attho.

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๔๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “รัตนะจงกรมกัณฑ์”