๙. นารทพุทธวงศ์

[๑๐] |๑๐.๑| ปทุมสฺส อปเรน สมฺพุทฺโธ ทิปทุตฺตโม นารโท นาม นาเมน อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล ฯ |๑๐.๒| โส พุทฺโธ จกฺกวตฺติสฺส เชฏฺโฐ ทยิตโอรโส อามุตฺตมณฺยาภรโณ ๓- อุยฺยานํ อุปสงฺกมิ ฯ |๑๐.๓| ตตฺถาสิ รุกฺโข ๔- วิปุโล อภิรูโป พฺรหา ๕- สุจิ ตมชฺฌปตฺวา นิสีทิ มหาโสณสฺส เหฏฺฐโต ฯ |๑๐.๔| ตตฺถ ญาณวรุปฺปชฺชิ อนนฺตํ วชิรูปมํ เตน วิจินิ สงฺขาเร อุกฺกุชฺชมวกุชฺชตํ ๖- ฯ |๑๐.๕| ตตฺถ สพฺพกิเลสานิ อเสสมภิวาหยิ ปาปุณิ เกวลํ โพธึ พุทฺธญาเณ ๗- จ จุทฺทส ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เสสเก อนุสาสิตฺวา ฯ ๒ ม. วทฺธปตฺตํว ฯ ยุ. วุฑฺฒํ ปตฺตํว ฯ @ ๓ ม. อามุกฺกมาลาภรโณ ฯ ยุ. อามุตฺตมลยาภรโณ ฯ ๔ ม. ยุ. ยสวิปุโล ฯ @ ๕ ยุ. พฺรหฺมา ฯ ๖ ม. ยุ. ... กุชฺชกํ ฯ ๗ ยุ. พุทฺธญาณญฺจ ฯ |๑๐.๖| ปาปุณิตฺวาน สมฺโพธึ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ โกฏิสตสหสฺสานํ ปฐมาภิสมโย อหุ ฯ |๑๐.๗| มหาโทณํ นาคราชํ วินยนฺโต มหามุนิ ปาฏิเหรํ ตทากาสิ ทสฺสยนฺโต สเทวเก ฯ |๑๐.๘| ตทา เทวมนุสฺสานํ ตมฺหิ ธมฺมปฺปกาสเน นวุติโกฏิสหสฺสานิ ๑- ตรึสุ สพฺพสํสยํ ฯ |๑๐.๙| ยมฺหิ กาเล มหาวีโร โอวทิ สกมตฺรชํ อสีติโกฏิสหสฺสานํ ตติยาภิสมโย อหุ ฯ |๑๐.๑๐| สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ นารทสฺส มเหสิโน โกฏิสตสหสฺสานํ ปฐโม อาสิ สมาคโม ฯ |๑๐.๑๑| ยทา พุทฺโธ พุทฺธคุณํ สนิทานํ ปกาสยิ นวุติโกฏิสหสฺสานิ สมึสุ วิมลา ตทา ฯ |๑๐.๑๒| ยทา เวโรจโน นาโค ทานํ ททาติ สตฺถุโน ตทา สมึสุ ชินปุตฺตา อสีติสตสหสฺสิโน ๒- ฯ |๑๐.๑๓| อหนฺเตน สมเยน ชฏิโล อุคฺคตาปโน อนฺตลิกฺขจโร อาสึ ปญฺจาภิญฺญาสุ ปารคู ฯ |๑๐.๑๔| ตทาปาหํ อสมสมํ สสงฺฆํ สปริชนํ อนฺนปาเนน ตปฺเปตฺวา จนฺทเนนาภิปูชยึ ฯ |๑๐.๑๕| โสปิ มํ ตทา พฺยากาสิ นารโท โลกนายโก @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ... สหสฺสานํ ฯ ๒ ม. ยุ. ... สิโย ฯ อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป พุทฺโธ ๑- โลเก ภวิสฺสติ ฯ |๑๐.๑๖| อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ฯ |๑๐.๑๗| อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ นิสีทิตฺวา ตถาคโต ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ |๑๐.๑๘| เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ โส ชิโน ปฏิยตฺต วรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ |๑๐.๑๙| ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ |๑๐.๒๐| อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ |๑๐.๒๑| อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ ฯ |๑๐.๒๒| เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ |๑๐.๒๓| โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา ฯ |๑๐.๒๔| นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา อายุ วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ ฯ |๑๐.๒๕| อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสฺสมสฺส มเหสิโน อาโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร อยํ ฯ |๑๐.๒๖| อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ |๑๐.๒๗| ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๐.๒๘| ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย เหฏฺฐา ติตฺถํ คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ |๑๐.๒๙| เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๐.๓๐| ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา ภิยฺโย หาเสตฺวาน มานสํ อธิฏฺฐหึ วตฺตํ อุคฺคํ ทสปารมิปูริยา ฯ |๑๐.๓๑| นครํ ธญฺญวตี นาม สุเทโว นาม ขตฺติโย อโนมา นาม ชนิกา นารทสฺส มเหสิโน ฯ |๑๐.๓๒| นววสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌาวสิ โส ชิโต วิชิตาภิราโม ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ |๑๐.๓๓| ติจตฺตาริ สหสฺสานิ นาริโย สมลงฺกตา วิชิตเสนา นาม สา นารี นนฺทุตฺตโร นาม อตฺรโช ฯ |๑๐.๓๔| นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา ปทสา คมเนน นิกฺขมิ สตฺตาหํ ปธานจารํ อจริ ปุริสุตฺตโม ๑- ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. โลกนายโก ฯ |๑๐.๓๕| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต นารโท โลกนายโก วตฺตจกฺโก มหาวีโร ธนญฺชุยฺยานมุตฺตเม ฯ |๑๐.๓๖| ภทฺทสาโล ชิตมิตฺโต อเหสุํ อคฺคสาวกา วาเสฏฺโฐ นามุปฏฺฐาโก นารทสฺส มเหสิโน ฯ |๑๐.๓๗| อุตฺตรา ผคฺคุนี เจว อเหสุํ อคฺคสาวิกา โพธิ ตสฺส ภควโต มหาโสโณติ วุจฺจติ ฯ |๑๐.๓๘| อุคฺครินฺโท วสโภ จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา อินฺทวรี ๑- จ คณฺฑี จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ |๑๐.๓๙| อฏฺฐาสีติรตนานิ อจฺจุคฺคโต มหามุนิ กญฺจนคฺฆิกสงฺกาโส ทสสหสฺสี วิโรจติ ๒- ฯ |๑๐.๔๐| ตสฺส พฺยามปฺปภากาโย ๓- นิทฺธาวติ ทิโสทิสํ นิรนฺตรํ ทิวา รตฺตึ โยชนํ ผรเต สทา ๔- ฯ |๑๐.๔๑| น เกจิ เตน สมเยน สมนฺตา โยชเน ชนา อุกฺกา ปทีเป อุชฺชเลนฺติ พุทฺธรํสีหิ โอตฺถตา ฯ |๑๐.๔๒| นวุติวสฺสสหสฺสานิ อายุ วิชฺชติ ตาวเท ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ |๑๐.๔๓| ยถา อุฬุภิ คคนํ วิจิตฺตํ อุปโสภติ ตเถว สาสนํ ตสฺส อรหนฺเตหิ โสภติ ฯ |๑๐.๔๔| สํสารโสตํ ตารณาย เสสเก ปฏิปนฺนเก @เชิงอรรถ: ๑ ม. อินฺทาวรี จ วณฺฑี จ ฯ ยุ. อินฺทาวรี จ จณฺฑี จ ฯ ๒ ยุ. วิโรจถ ฯ @ ๓ ม. ยุ. ... กายา ฯ ๔ ยุ. ทิสา ฯ ธมฺมเสตุํ ทฬฺหํ กตฺวา นิพฺพุโต โส นราสโภ ฯ |๑๐.๔๕| โสปิ พุทฺโธ อสมสโม เตปิ ขีณาสวา อตุลเตชา สพฺพํ สมนฺตรหิตํ นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราติ ฯ |๑๐.๔๖| นารโท ชินวุสโภ นิพฺพุโต สุทสฺสเน ปุเร ตเถว ถูปวโร ๑- จตุโยชนมุคฺคโตติ ฯ นารทพุทฺธวํโส นวโม ฯ

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๑๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. นารทพุทธวงศ์