โกฏฺฐาสวารวณฺณนา

[๕๘-๑๒๐] อิทานิ ตสฺมึ โข ปน สมเย จตฺตาโร ขนฺธา โหนฺตีติ สงฺคหวาโร อารทฺโธ, โส จ ๒- อุทฺเทสนิทฺเทสปฏินิทฺเทสานํ วเสน ติวิโธ โหติ.

ตตฺถ อุทฺเทสวาเร "จตฺตาโร ขนฺธา"ติอาทโย เตวีสติ โกฏฺฐาสา โหนฺติ. เตสํ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ:- ยสฺมึ สมเย กามาวจรํ ปฐมํ มหากุสลจิตฺตํ อุปฺปชฺชติ, เย ตสฺมึ สมเย จิตฺตงฺควเสน อุปฺปนฺนา ฐเปตฺวา เยวาปนเก ปาลึ อารุฬฺหา อติเรกปณฺณาสธมฺมา, เต สพฺเพปิ สงฺคยฺหมานา ราสฏฺเฐน จตฺตาโรว ขนฺธา โหนฺติ, เหฏฺฐา วุตฺเตน อายตนฏฺเฐน เทฺวว อายตนานิ โหนฺติ, สภาวฏฺเฐน สุญฺญตฏฺเฐน นิสฺสตฺตฏฺเฐน เทฺวว ธาตุโย โหนฺติ, ปจฺจยสงฺขาเตน อาหรณฏฺเฐน ตโยเวตฺถ ธมฺมา อาหารา โหนฺติ, อวเสสา โน อาหารา.