อกุสลวิปากกถา

[๕๕๖] อิโต ปรานิ อกุสลวิปากานิ ปญฺจ จกฺขุโสตฆานชิวฺหากายวิญฺญาณานิ, เอกา มโนธาตุ, เอกา มโนวิญฺญาณธาตูติ อิมานิ สตฺต จิตฺตานิ ปาลิโต จ อตฺถโต จ เหฏฺฐา วุตฺเตหิ ตาทิเสเหว กุสลวิปากจิตฺเตหิ สทิสานิ.

เกวลํ หิ ตานิ กุสลกมฺมปจฺจยานิ, อิมานิ อกุสลกมฺมปจฺจยานิ. ตานิ จ อิฏฺฐอิฏฺฐมชฺฌตฺเตสุ อารมฺมเณสุ วตฺตนฺติ, อิมานิ อนิฏฺฐอนิฏฺฐมชฺฌตฺเตสุ. ตตฺถ จ สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ, อิธ ทุกฺขสหคตํ. ตตฺถ จ อุเปกฺขาสหคตา มโนวิญฺญาณธาตุ มนุสฺเสสุ ชจฺจนฺธาทีนํ ปฏิสนฺธึ อาทึ กตฺวา ปญฺจสุ ฐาเนสุ วิปจฺจติ, อิธ ปน เอกาทสวิเธนาปิ อกุสลจิตฺเตน กมฺเม อายูหิเต กมฺมกมฺมนิมิตฺตคตินิมิตฺเตสุ อญฺญตรํ อารมฺมณํ กตฺวา จตูสุ อปาเยสุ ปฏิสนฺธิ หุตฺวา วิปจฺจติ. ทุติยวารโต ปฏฺฐาย ยาวตายุกํ ภวงฺคํ หุตฺวา, อนิฏฺฐานิฏฺฐมชฺฌตฺตารมฺมณาย ปญฺจวิญฺญาณวีถิยา สนฺตีรณํ หุตฺวา, พลวารมฺมเณ ฉสุ ทฺวาเรสุ ตทารมฺมณํ หุตฺวา, มรณกาเล จุติ หุตฺวาติ เอวํ ปญฺจสุเอว ฐาเนสุ วิปจฺจตีติ.

อกุสลวิปากกถา นิฏฺฐิตา.