ทุกนิกฺเขปกถา

[๑๐๖๒] ทุเกสุ อโทสนิทฺเทเส เมตฺตายนวเสน เมตฺติ. เมตฺตากาโร เมตฺตายนา. เมตฺตาย อยิตสฺส เมตฺตาสมงฺคิโน จิตฺตสฺส ภาโว เมตฺตายิตตฺตํ. อนุทยตีติ อนุทฺทา, รกฺขตีติ อตฺโถ. อนุทฺทากาโร อนุทฺทายนา. อนุทฺทายิตสฺส ภาโว อนุทฺทายิตตฺตํ. หิตสฺส เอสนํ ๒- หิเตสิตา. อนุกมฺปนวเสน อนุกมฺปา. สพฺเพหิปิ อิเมหิ ปเทหิ อุปจารปฺปนปฺปตฺตาว เมตฺตา วุตฺตา. เสสปเทหิ โลกิยโลกุตฺตโร อโทโส กถิโต.

[๑๐๖๓] อโมหนิทฺเทเส ทุกฺเข ญาณนฺติ ทุกฺขสจฺเจ ปญฺญา. ทุกฺขสมุทเยติอาทีสุปิ เอเสว นโย. เอตฺถ จ ทุกฺเข ญาณํ สวนสมฺมสนปฏิเวธปจฺจเวกฺขณาสุ วฏฺฏติ, ตถา ทุกฺขสมุทเย. นิโรเธ ปน สวนปฏิเวธปจฺจเวกฺขณาสุเอว, ตถา ปฏิปทาย. ปุพฺพนฺเตติ อตีตโกฏฺฐาเส. อปรนฺเตติ อนาคตโกฏฺฐาเส. ปุพฺพนฺตาปรนฺเตติ ตทุภเย. อิทปฺปจฺจยตา ปฏิจฺจสมุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ ญาณนฺติ อยํ ปจฺจโย, อิทํ ปจฺจยุปฺปนฺนํ, อิมํ ปฏิจฺจ อิทํ นิพฺพตฺตนฺติ เอวํ ปจฺจเยสุ จ ปจฺจยุปฺปนฺนธมฺเมสุ จ ญาณํ.