ทุกอตฺถุทฺธารวณฺณนา

[๑๔๔๑] เหตุโคจฺฉกนิทฺเทเส "ตโย กุสลเหตู"ติอาทินา นเยน เหตู ทสฺเสตฺวา ปุน เตเยว อุปฺปตฺติฏฺฐานโต ทสฺเสตุํ "จตูสุ ภูมีสุ กุสเลสุ อุปฺปชฺชนฺตี"ติอาทิ วุตฺตํ. อิมินา อุปาเยน เสสโคจฺฉเกสุปิ เทสนานโย เวทิตพฺโพ.

[๑๔๗๓] ยตฺถ เทฺว ตโย อาสวา เอกโต อุปฺปชฺชนฺตีติ เอตฺถ ติวิเธน อาสวานํ เอกโต อุปฺปตฺติ เวทิตพฺพา, ตตฺถ จตูสุ ทิฏฺฐิวิปฺปยุตฺเตสุ อวิชฺชาสเวน, ทิฏฺฐิสมฺปยุตฺเตสุ ทิฏฺฐาสวอวิชฺชาสเวหิ สทฺธินฺติ กามาสโว ทุวิเธน เอกโต อุปฺปชฺชติ. ภวาสโว จตูสุ ทิฏฺฐิวิปฺปยุตฺเตสุ อวิชฺชาสเวน สทฺธินฺติ เอกธาว เอกโต อุปฺปชฺชติ.

[๑๔๘๕] ยถา เจตฺถ, เอวํ "ยตฺถ เทฺว ตีณิ สญฺโญชนานิ เอกโต อุปฺปชฺชนฺตี"ติ เอตฺถาปิ สญฺโญชนานํ อุปฺปตฺติ เอกโต ทสธา ภเว. ตตฺถ กามราโค จตุธา เอกโต อุปฺปชฺชติ. ปฏิโฆ ติธา, มาโน เอกธา, ตถา วิจิกิจฺฉา เจว ภวราโค จ. กถํ? กามราโค ตาว มานสญฺโญชนอวิชฺชาสญฺโญชเนหิ เจว ทิฏฺฐิสญฺโญชนาวิชฺชาสญฺโญชเนหิ จ สีลพฺพตปรามาสอวิชฺชาสญฺโญชเนหิ จ อวิชฺชาสญฺโญชนมตฺเตเนว จ สทฺธินฺติ เอวํ จตุธา เอกโต อุปฺปชฺชติ. ปฏิโฆ ปน อิสฺสาสญฺโญชนอวิชฺชาสญฺโญชเนหิ เจว มจฺฉริยสญฺโญชนอวิชฺชาสญฺโญชเนหิ จ อวิชฺชาสญฺโญชนมตฺเตเนว จ สทฺธินฺติ เอวํ ติธา เอกโต อุปฺปชฺชติ. มาโน ตาว ๑- ภวราคาวิชฺชาสญฺโญชเนหิ สทฺธึ เอกธาว เอกโต อุปฺปชฺชติ. ตถา วิจิกิจฺฉา. สา หิ อวิชฺชาสญฺโญชเนน สทฺธึ เอกธา อุปฺปชฺชติ. ภวราเคปิ เอเสว นโย. ๒- เอวเมตฺถ เทฺว ตีณิ สญฺโญชนานิ เอกโต อุปฺปชฺชนฺติ.