จิตฺตวิภตฺติ รูปญฺจ นิกฺเขโป อตฺถโชตนา

คมฺภีรํ นิปุณํ ฐานํ ตมฺปิ พุทฺเธน เทสิตํ.

ตทนนฺตรํ วิภงฺคปฺปกรณํ นาม. ตํ "ขนฺธวิภงฺโค อายตนวิภงฺโค ธาตุวิภงฺโค สจฺจวิภงฺโค อินฺทฺริยวิภงฺโค ปจฺจยาการวิภงฺโค สติปฏฺฐานวิภงฺโค สมฺมปฺปธานวิภงฺโค อิทฺธิปาทวิภงฺโค โพชฺฌงฺควิภงฺโค มคฺควิภงฺโค ๑- ฌานวิภงฺโค อปฺปมญฺญาวิภงฺโค สิกฺขาปทวิภงฺโค ปฏิสมฺภิทาวิภงฺโค ญาณวิภงฺโค ขุทฺทกวตฺถุวิภงฺโค ธมฺมหทยวิภงฺโค"ติ อฏฺฐารสวิเธน วิภตฺตํ.

ตตฺถ ขนฺธวิภงฺโค สุตฺตนฺตภาชนียอภิธมฺมภาชนียปญฺหาปุจฺฉกานํ วเสน ติธา วิภตฺโต. โส วาจนามคฺคโต ปญฺจมตฺตภาณวาโร, วิตฺถาริยมาโน ปน อนนฺโต อปริมาโณ โหติ. ตโต ปรํ อายตนวิภงฺคาทโยปิ เตเหว ตีหิ นเยหิ วิภตฺตา. เตสุ อายตนวิภงฺโค วาจนามคฺคโต อติเรกภาณวาโร. ธาตุวิภงฺโค ทฺวิมตฺตภาณวาโร. ตถา สจฺจวิภงฺโค. อินฺทฺริยวิภงฺเค สุตฺตนฺตภาชนียํ นตฺถิ. วาจนามคฺคโต ปเนส อติเรกภาณวารมตฺโต. ปจฺจยาการวิภงฺโค ฉมตฺตภาณวาโร. ปญฺหาปุจฺฉกํ ๒- ปเนตฺถ นตฺถิ. สติปฏฺฐานวิภงฺโค อติเรกภาณวารมตฺโต. ตถา สมฺมปฺปธานอิทฺธิปาท- โพชฺฌงฺคมคฺควิภงฺคา. ฌานวิภงฺโค ทฺวิภาณวารมตฺโต. อปฺปมญฺญาวิภงฺโค อติเรกภาณวารมตฺโต. สิกฺขาปทวิภงฺเคปิ สุตฺตนฺตภาชนียํ นตฺถิ. วาจนามคฺคโต ปเนส อติเรกภาณวารมตฺโต. ตถา ปฏิสมฺภิทาวิภงฺโค. ญาณวิภงฺโค ทสวิเธน วิภตฺโต. วาจนามคฺคโต ปเนส ติมตฺตภาณวาโร. ขุทฺทกวตฺถุวิภงฺโคปิ ทสวิเธน วิภตฺโต. วาจนามคฺคโต ปเนส ติมตฺตภาณวาโร. ธมฺมหทยวิภงฺโค ติวิเธน วิภตฺโต. วาจนามคฺคโต ปเนส อติเรกทฺวิภาณวารมตฺโต. สพฺเพปิ วิตฺถาริยมานา อนนฺตา อปริมาณา โหนฺติ. เอวเมตํ วิภงฺคปฺปกรณํ นาม วาจนามคฺคโต ปญฺจตึสมตฺตภาณวารํ, วิตฺถาริยมานํ ๓- ปน อนนฺตมปริมาณํ โหติ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๒๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกมาติกา ๒๒ ติกะ”