อิโต ปฏฺฐาย คมฺภีรํ อภิธมฺมกถํ อิมํ

วุจฺจมานํ นิสาเมถ เอกคฺคา สาธุ สาธโวติ.

[๑] "กุสลา ธมฺมา, อกุสลา ธมฺมา, อพฺยากตา ธมฺมา"ติ อยํ ตาว อาทิปเทน ลทฺธนาโม กุสลตฺติโก นาม. "สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ธมฺมา, ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ธมฺมา, อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ธมฺมา"ติ อยํ สพฺพปเทหิ ลทฺธนาโม เวทนาตฺติโก นาม. เอวํ อาทิปทวเสน วา สพฺพปทวเสน วา สพฺเพสมฺปิ ติกทุกานํ นามํ เวทิตพฺพํ. สพฺเพเปเต ๓- ปญฺจทสหิ ปริจฺเฉเทหิ ววฏฺฐิตา. ติกานํ หิ เอโก ปริจฺเฉโท, ทุกานํ จุทฺทส ปริจฺเฉทา. "เหตู ธมฺมา น เหตู ธมฺมา"ติอาทโย ฉ ทุกา คนฺถโต จ อตฺถโต จ อญฺญมญฺญสมฺพนฺเธน ปุปฺผกณฺณิกาย ๔- ฆฏา วิย หุตฺวา ฐิตตฺตา "เหตุโคจฺฉโก"ติ วุจฺจติ. ตโต อปเร "สปฺปจฺจยา ธมฺมา, อปฺปจฺจยา ธมฺมา"ติอาทโย สตฺต ทุกา อญฺญมญฺญํ อสมฺพนฺธา เกวลํ ทุกสามญฺญโต อุจฺจินิตฺวา อุจฺจินิตฺวา วิสุํ วิสุํ โคจฺฉกนฺตเร