อธิวจนทุกาทโย ตโย อตฺถโต นินฺนานากรณา, พฺยญฺชนเมเวตฺถ นานํ. สิริวฑฺฒโก ธนวฑฺฒโกติ อาทโย หิ วจนมตฺตเมว อธิการํ กตฺวา ปวตฺตา อธิวจนา นาม. อธิวจนานํ ปถา อธิวจนปถา. "อภิสงฺขโรนฺตีติ โข ภิกฺขเว ตสฺมา สงฺขาราติ วุจฺจตี"ติ ๒- เอวํ วิตฺถาเรตฺวา ๓- สเหตุกํ กตฺวา วุจฺจมานา อภิลาปา นิรุตฺติ นาม, นิรุตฺตีนํ ปถา นิรุตฺติปถา. "ตกฺโก วิตกฺโก สงฺกปฺโป"ติ ๔- เอวํ เตน เตน ปกาเรน ญาปนโต ปญฺญตฺติ นาม, ปญฺญตฺตีนํ ปถา ปญฺญตฺติปถา. เอตฺถ จ เอกํ ทุกํ วตฺวาปิ อิตเรสํ วจเน ปโยชนํ เหตุโคจฺฉเก วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.
[๑๐๙-๑๑๘] นามรูปทุเก นามกรณฏฺเฐน นมนฏฺเฐน นามนฏฺเฐน จ นามํ. รุปฺปนฏฺเฐน รูปํ. อยเมตฺถ สงฺเขโป. วิตฺถาโร ปน นิกฺเขปกณฺเฑ อาวีภวิสฺสติ. อวิชฺชาติ ทุกฺขาทีสุ อญฺญาณํ. ภวตณฺหาติ ภวปตฺถนา. ภวทิฏฺฐีติ ภโว วุจฺจติ สสฺสตํ, สสฺสตวเสน อุปฺปชฺชนทิฏฺฐิ. วิภวทิฏฺฐีติ วิภโว วุจฺจติ อุจฺเฉทํ, ๕- อุจฺเฉทวเสน อุปฺปชฺชนทิฏฺฐิ. "สสฺสโต อตฺตา จ โลโก จา"ติ ปวตฺตา ทิฏฺฐิ สสฺสตทิฏฺฐิ. "อุจฺฉิชฺชิสฺสตี"ติ ปวตฺตา ทิฏฺฐิ อุจฺเฉททิฏฺฐิ. "อนฺตวา"ติ ปวตฺตา ทิฏฺฐิ อนฺตวาทิฏฺฐิ. "อนนฺตวา"ติ ปวตฺตา ทิฏฺฐิ อนนฺตวาทิฏฺฐิ. ปุพฺพนฺตํ อนุคตา ทิฏฺฐิ ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐิ. อปรนฺตํ อนุคตา ทิฏฺฐิ อปรนฺตานุทิฏฺฐิ. อหิริกนฺติ "ยํ น หิริยติ หิริยิตพฺเพนา"ติ ๖- เอวํ วิตฺถาริตา นิลฺลชฺชตา. อโนตฺตปฺปนฺติ "ยํ น โอตฺตปฺปติ โอตฺตปฺปิตพฺเพนา"ติ ๗- เอวํ วิตฺถาริโต อภายนกอากาโร. หิริยนา หิริ. โอตฺตปฺปนา ๘- โอตฺตปฺปํ. โทวจสฺสตาทีสุ ทุกฺขํ วโจ เอตสฺมึ วิปฺปฏิกูลคาหิมฺหิ วิปจฺจนีกสาเต อนาทเร ปุคฺคเลติ ทุพฺพโจ, ตสฺส กมฺมํ โทวจสฺสํ, ตสฺส ภาโว โทวจสฺสตา. ปาปา อสฺสทฺธาทโย ปุคฺคลา เอตสฺส มิตฺตาติ
@๔ อภิ. ๓๔/๗/๒๒ ๕ ก. อุจฺเฉโท ๖ อภิ. ๓๔/๑๓๒๘/๒๙๙