@๗ อภิ. ๓๔/๑๓๒๙/๒๙๙ ๘ สี. โอตฺตปนา ปาปมิตฺโต, ตสฺส ภาโว ปาปมิตฺตตา. โสวจสฺสตา จ กลฺยาณมิตฺตตา จ วุตฺตปฏิปกฺขนเยเนว เวทิตพฺพา.
[๑๑๙-๑๒๓] "ปญฺจปิ อาปตฺติกฺขนฺธา อาปตฺติโย, สตฺตปิ อาปตฺติกฺขนฺธา อาปตฺติโย"ติ ๑- เอวํ วุตฺตาสุ อาปตฺตีสุ กุสลภาโว อาปตฺติกุสลตา. ตาหิ อาปตฺตีหิ วุฏฺฐาเน กุสลภาโว อาปตฺติวุฏฺฐานกุสลตา. สมาปตฺตีสุ กุสลภาโว สมาปตฺติกุสลตา, สมาปตฺตีนํ อปฺปนาปริจฺเฉทปญฺญาเยตํ อธิวจนํ. สมาปตฺตีหิ วุฏฺฐาเน กุสลภาโว สมาปตฺติวุฏฺฐานกุสลตา. อฏฺฐารสสุ ธาตูสุ กุสลภาโว ธาตุกุสลตา. ตาสํเยว ธาตูนํ มนสิกาเร กุสลภาโว มนสิการกุสลตา. จกฺขายตนาทีสุ กุสลภาโว อายตนกุสลตา. ทฺวาทสงฺเค ปฏิจฺจสมุปฺปาเท กุสลภาโว ปฏิจฺจสมุปฺปาทกุสลตา. ตสฺมึ ตสฺมึ ฐาเน กุสลภาโว ฐานกุสลตา, ฐานนฺติ การณํ วุจฺจติ. ตสฺมึ หิ ตทายตฺตวุตฺติตาย ผลํ ติฏฺฐติ นาม, ตสฺมา "ฐานนฺ"ติ วุตฺตํ. อฏฺฐาเน กุสลภาโว อฏฺฐานกุสลตา.
[๑๒๔-๑๓๔] อุชุโน ภาโว อาชฺชโว. มฺทุโน ภาโว มทฺทโว. อธิวาสนสงฺขาโต ขมนภาโว ขนฺติ. สุรตสฺส ภาโว โสรจฺจํ. สมฺโมทกมุทุภาวสงฺขาโต สขิลภาโว สาขลฺยํ. ยถา ปเรหิ สทฺธึ อตฺตโน ฉิทฺทํ น โหติ, เอวํ ธมฺมามิเสหิ ปฏิสนฺถรณํ ปฏิสนฺถาโร. ๒- อินฺทฺริยสํวรเภทสงฺขาโต มนจฺฉฏฺเฐสุ อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารภาโว อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารตา. ปฏิคฺคหณปริโภควเสน โภชเน มตฺตํ อชานนภาโว โภชเน อมตฺตญฺญุตา. อนนฺตรทุโก วุตฺตปฏิปกฺขวเสน ๓- เวทิตพฺโพ. สติวิปฺปวาสสงฺขาโต มุฏฺฐสฺสติสฺส ภาโว มุฏฺฐสฺสจฺจํ. อสมฺปชานภาโว อสมฺปชญฺญํ. สรตีติ สติ. สมฺปชานาตีติ สมฺปชญฺญํ. อปฺปฏิสงฺขาเน อกมฺปนฏฺเฐน ปฏิสงฺขานสงฺขาตํ พลํ ปฏิสงฺขานพลํ. วิริยสีเสน สตฺตโพชฺฌงฺเค ภาเวนฺตสฺส อุปฺปนฺนพลํ ภาวนาพลํ. ปจฺจนีกธมฺเม สเมตีติ สมโถ. อนิจฺจาทิวเสน วิวิเธน อากาเรน ปสฺสตีติ วิปสฺสนา. สมโถว ตํ อาการํ คเหตฺวา ปุน ปวตฺเตตพฺพสฺส สมถสฺส นิมิตฺตวเสน สมถนิมิตฺตํ. ปคฺคาหนิมิตฺเตปิ เอเสว นโย. สมฺปยุตฺตธมฺเม ปคฺคณฺหตีติ ปคฺคาโห. น วิกฺขิปตีติ อวิกฺเขโป.