จิตฺตญฺเญว จิตฺตตรนฺ"ติ. ๖-

ตถา ยเทตํ เทวมนุสฺสนิรยติรจฺฉานเภทาสุ คตีสุ กมฺมลิงฺคสญฺญาโวหาราทิเภทํ อชฺฌตฺติกํ จิตฺตํ, ตมฺปิ จิตฺตกตเมว. กายกมฺมาทิเภทํ หิ ทานสีลวิหึสาสาเถยฺยาทิ- นยปฺปวตฺตํ กุสลากุสลกมฺมํ จิตฺตนิปฺผาทิตํ กมฺมนานตฺตํ กมฺมนานตฺเตเนว จ ตาสุ ตาสุ คตีสุ หตฺถปาทกณฺณอุทรคีวมุขาทิสณฺฐานภินฺนํ ลิงฺคนานตฺตํ, ลิงฺคนานตฺตโต ยถาคหิตสณฺฐานวเสน "อยํ อิตฺถี, อยํ ปุริโส"ติ อุปฺปชฺชมานาย สญฺญาย สญฺญานานตฺตํ, สญฺญานานตฺตโต สญฺญานุรูเปน "อิตฺถี"ติ วา "ปุริโส"ติ วา โวหรนฺตานํ โวหารนานตฺตํ, โวหารนานตฺตวเสน ปน ยสฺมา "อิตฺถี ภวิสฺสามิ, ปุริโส ภวิสฺสามิ, ขตฺติโย ภวิสฺสามิ, พฺราหฺมโณ ภวิสฺสามี"ติ เอวํ ตสฺส ตสฺส อตฺตภาวสฺส ชนกกมฺมํ กริยติ, ตสฺมา โวหารนานตฺตโต กมฺมนานตฺตํ, ตํ ปเนตํ

@๔ ฉ.ม. กเมน ๕ ฉ.ม. อนิปฺผชฺชนโต ๖ สํ.ข. ๑๗/๑๐๐/๑๑๙ กมฺมนานตฺตํ ยถาปตฺถิตํ ภวํ นิพฺพตฺเตนฺตํ ยสฺมา คติวเสน นิพฺพตฺเตติ, ตสฺมา กมฺมนานตฺตโต คตินานตฺตํ กมฺมนานตฺเตเนว จ เตสํ เตสํ สตฺตานํ ตสฺสา ตสฺสา คติยา อปาทกทฺวิปฺปาทกาทิตา, ตสฺสา ตสฺสา อุปปตฺติยา อุจฺจนีจาทิตา, ตสฺมึ ตสฺมึ อตฺตภาเว สุวณฺณทุพฺพณฺณาทิตา, โลกธมฺเมสุ ลาภาลาภาทิตา จ ปญฺญายติ. ตสฺมา สพฺพเมว ตํ เทวมนุสฺสนิรยติรจฺฉานเภทาสุ คตีสุ กมฺมลิงฺคสญฺญาโวหาราทิเภทํ อชฺฌตฺติกํ จิตฺตํ จิตฺเตเนว กตนฺติ เวทิตพฺพํ. โสยมตฺโถ ๑- อิมสฺส สงฺคีตึ อนารุฬฺหสฺส สุตฺตสฺส วเสน เวทิตพฺโพ. วุตฺตเญฺหตํ:-