@๗ สํ.ข. ๑๗/๑๐๐/๑๑๙ ๘ องฺ. เอกก. ๒๐/๕๑/๙ ๙ องฺ. ติก. ๒๐/๑๑๐/๒๕๕

โลกุตฺตรธมฺมํ ปุจฺฉนฺโต ปน "กตรํ ผสฺสํ อธิคโตสิ. กตรํ เวทนํ. กตรํ สญฺญํ. กตรํ เจตนํ. กตรํ จิตฺตนฺ"ติ อปุจฺฉิตฺวา "กตรํ ปญฺญํ ตฺวํ ภิกฺขุ อธิคโตสิ. กึ ปฐมํ มคฺคปญฺญํ, อุทาหุ ทุติยํ ฯเปฯ ตติยํ ฯเปฯ จตุตฺถํ มคฺคปญฺญํ อธิคโตสีติ ปญฺญํ เชฏฺฐิกํ ปญฺญํ ธุรํ กตฺวา ปุจฺฉติ. ปญฺญุตฺตรา สพฺเพ กุสลา ธมฺมา น ปริหายนฺติ. ๑- ปญฺญา ปน กิมตฺถิยา. ๒- ปญฺญวโต ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส ตทนฺวยา สทฺธา สณฺฐาติ, ตทนฺวยํ วิริยํ สณฺฐาติ, ตทนฺวยา สติ สณฺฐาติ, ตทนฺวโย สมาธิ สณฺฐาตี"ติ ๓- เอวมาทีนิ ปเนตฺถ สุตฺตานิ ทฏฺฐพฺพานิ. อิติ โลกุตฺตรธมฺมํ ปตฺวา ปญฺญา เชฏฺฐิกา โหติ ปญฺญา ธุรา โหติ ปญฺญา ปุพฺพงฺคมา โหตีติ เวทิตพฺพา. อยํ ปน โลกิยเทสนา, ตสฺมา จิตฺตํ ธุรํ กตฺวา เทเสนฺโต "จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ โหตี"ติ อาห.

โสมนสฺสสหคตนฺติ สาตมธุรเวทยิตสงฺขาเตน โสมนสฺเสน สห เอกุปฺปาทาทิภาวํ คตํ. อยํ ปน สหคตสทฺโท ตพฺภาเว โวกิณฺเณ นิสฺสเย อารมฺมเณ สํสฏฺเฐติ อิเมสุ อตฺเถสุ ทิสฺสติ. ตตฺถ "ยายํ ตณฺหา โปโนพฺภวิกา ๔- นนฺทิราคสหคตา"ติ ๕- ตพฺภาเว เวทิตพฺโพ. นนฺทิราคภูตาติ อตฺโถ. "ยา ภิกฺขเว วีมํสา โกสชฺชสหคตา โกสชฺชสมฺปยุตฺตา"ติ ๖- โวกิณฺเณ เวทิตพฺโพ. อนฺตรนฺตรา อุปฺปชฺชมาเนน โกสชฺเชน โวกิณฺณาติ อยเมตฺถ อตฺโถ. "อฏฺฐิกสญฺญาสหคตํ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวตี"ติ ๗- นิสฺสเย เวทิตพฺโพ. อฏฺฐิกสญฺญํ นิสฺสาย อฏฺฐิกสญฺญํ ภาเวตฺวา ปฏิลทฺธนฺติ อตฺโถ. "ลาภี โหติ รูปสหคตานํ วา สมาปตฺตีนํ, อรูปสหคตานํ วา"ติ ๘- อารมฺมเณ เวทิตพฺโพ. รูปารูปารมฺมณานนฺติ อตฺโถ. "อิทํ สุขํ อิมาย ปีติยา สหคตํ โหติ สหชาตํ สํสฏฺฐํ สมฺปยุตฺตนฺ"ติ ๙- สํสฏฺเฐ. อิมสฺมึ ปเท อยเมว อตฺโถ อธิปฺเปโต. โสมนสฺสสํสฏฺฐํ หิ อิธ โสมนสฺสสหคตนฺติ วุตฺตํ.

สํสฏฺฐสทฺโทปิ เจส สทิเส อวสฺสุเต มิตฺตสนฺถเว สหชาเตติ จ ๑๐- พหูสุ อตฺเถสุ ทิสฺสติ. อยญฺหิ "กิเส ถูเล จ วิวชฺเชตฺวา สํสฏฺฐา โยชิตา หยา"ติ ๑๑-